Haftanın Kısa Filmi köşemizde bu hafta, David Lynch’in Netflix’te yayınlanan ve usta yönetmenin sinemasından güçlü doneler sunan yeni kısa filmi What Did Jack Do? var.

Bu köşenin takipçileri genellikle yakın dönemde çekilmiş, çeşitli festivallerden ödüllerle dönmüş, bu minvalde başarısı olmasa dahi içinde ciddi yaratıcılık ya da beceri emareleri barındıran kısa filmlerden örnekleri, YouTube ve Vimeo gibi sitelerden izleme linkleriyle birlikte paylaştığımızı hatırlayacaktır. Fakat bundan iki gün önce, 20 Ocak’ta kısa film gündemini ilgilendiren çok önemli bir gelişme yaşandı; sinema sanatının yaşayan en büyük yaratıcılarından David Lynch’in What Did Jack Do? isimli kısa filmi dijital yayın devi Netflix’te yayınlandı. İşin ilginci filmin yayınlandığı gün, yönetmenin 74. yaş günüydü. Yani bakıldığı zaman, bir yönetmen kendi doğum gününde sinemaseverlere bir hediye vermiş oldu. Tam da David Lynch gibi bir sinemacıdan beklenebilecek bir hareket… Filmin kendisine geçmeden önce What Did Jack Do?’nun aslında yeni bir çalışma olmadığını, 2017 yılında çekildiğini ve daha önce Paris’te bir sanat sergisinde ve New York’ta Festival of Disruption’ında gösterildiğini belirtelim. Fakat ne olursa olsun, David Lynch’in elinden çıkan herhangi bir filmine yeni ulaşabiliyor olmak, neredeyse her sinemasever için karşı koyulamaz bir durum.

What Did Jack Do?: David Lynch’in Evreninde

Şimdi zamanı biraz geriye doğru, 1977 yılına saralım. What Did Jack Do?’nun çekilmesinden tam 40 yıl öncesi. O zamana kadar özellikle The Alphabet ve The Grandmother gibi kısalarıyla dikkat çeken David Lynch’in ilk uzun metraj filmi Eraserhead festivallerde arzı endam etmeye başladığı ve usta yönetmenin tanımlamak adına “Lynchian” gibi yeni bir tabirin türetildiği, sinemasının temellerini attığı günler…

Eraserhead’in en başında ana karakter Henry Spencer’ın kafasını, uzay boşluğunda salınırken hatırı sayılır bir miktarda deforme olmuş şekilde tanımlayacağımız bir gezegenle birlikte görürüz. Spencer’ın kafası yavaş yavaş kadrajın dışına çekilirken, söz konusu “gök cismi” daha da görünür olur. Kamera kısa bir süre bu gezegenin engebeli yüzeyini taradıktan sonra, yapılan kesme ile bu gezegeni yöneten bir tür tanrı gibi yorumlanabilecek, en az gezegen gibi deforme bir yapıya sahip bir kişiye yönelir anlatı. Bu kişinin önündeki kolları hareket ettirmesini takiben ana karakter de seyirci de kendini yeryüzüne düşmüş olarak bulur. Fakat burası, bildiğimiz dünya mı, yoksa açılışta gördüğümüz tuhaf gezegen mi sorusunun cevabını vermez Lynch. Ama buranın garip, tuhaflıkla dolu bir evren olduğuna film devam ettikçe emin oluruz. İstenmeyen bir hamilelikten doğan bir çocuğun deforme olmanın ötesinde, garip bir yaratığa benzediği, yemek masasına hareket eden hindilerin konulduğu, koca koca binaların insanları âdeta yuttuğu, kelimelerle ifade edilemeyen ruh hâllerinin karşılıklarını garip müzikal performanslarda bulduğu, nereden geldiğini kestirmenin çok da kolay olmadığı bir uğultunun kulaklara geldiği bir evrendir burası. Lynchian bir evren…

Şimdi günümüze, What Did Jack Do?’ya dönelim. 17 dakikalık bu filmin tamamı -konuşmalardan anlayabildiğimiz kadarıyla- bir tren istasyonun kafeteryasında geçiyor. Ama burası, çok sayıda masanın olduğu, trenlerinin sefer saatini bekleyen yolcuların istila ettiği kafeteryalardan biri değil. Burada tek bir masa dışında hiçbir eşya olmadığı gibi bizzat David Lynch’in canlandırdığı polis dedektifi ve onun sorguladığı cinayet zanlısı maymun (!) dışında, sadece kahve getirmek için anlatıya dâhil olan garsonu bir kenara bırakırsak, kimse yok. Polis tarafından sorgulanan maymun filme adını veren Jack. Kendisinin bir aşk cinayeti işlediği şüphesi yetmezmiş gibi komünist parti üyesi olduğuna dair soru işaretleri de mevcut. Tüm bu absürtlüklerin yanında filmin görsel dili, Eraserhead’in siyah-beyaz dünyasını fazlasıyla andırmakta. Hatta ses bandındaki uğultuyu da göz önüne alırsak, bu kafeteryanın Eraserhead’de gördüğümüz tuhaf gezegende olduğumu iddia edebilmek için önümüzde hiçbir engel yok. Lynch evrenin herhangi bir yerinde, Henry Spencer hayatın üzerine boca ettiği kaosla baş etmeye çalışıp çoğunlukla başarısız olurken, Jack isimli bir maymun aşkı uğruna bir cinayet işlemiş ve duygularını tuhaf müzikal performanslara konu ediyor olabilir pekâlâ; neden olamasın ki?

Tüm bunlar ışığında, bir süredir yeni bir çalışmasına hasret kaldığımız yaşayan en büyük yönetmenlerden David Lynch’in, What Did Jack Do? ile sinemaseverlere harika bir hediye sunduğunu söyleyebiliriz. Öyle ki, yönetmenin sinemasına olan tematik yakınlığının yanında teknik anlamda da çok iyi kotarılmış, müthiş kurgu zanaatkârlığı ile bir maymundan enfes bir oyuncu performansı alınmış bir kısa film karşımızdaki. Bir sinefil başka ne ister ki?

What Did Jack Do?’yu buradan izleyebilirsiniz.

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi close-cookie-information