Matt Groening ve Netflix isimlerinin yan yana gelmesi oldukça heyecan verici bir durum. Birisi The Simpsons gibi televizyon tarihinin en uzun soluklu animasyon dizisinin yaratıcısı, diğeri de bünyesinde hâlihazırda BoJack Horseman ya da Big Mouth gibi kendi hayran kitlelerini yaratmış yetişkinlere yönelik animasyonlar bulunduran bir platform. Dolayısıyla bu birliktelik, duyurulduğu ilk andan itibaren taşıdığı büyük potansiyel sebebiyle izleyiciler nezdinde büyük bir merak uyandırmıştı. Matt Groening’in önceki projelerinden aşina olduğumuz biçimsel yaklaşımlarını ve mizah anlayışını bir Orta Çağ masalıyla bir araya getirdiği Disenchantment, uzunca bir bekleyişin ardından seyirciyle buluşuyor.

***Yazının bundan sonraki bölümü Disenchantment 1. Sezon ile ilgili keyif kaçırıcı detaylar (spoiler) içerebilir.***

Disenchantment, alışılageldik masallardan oldukça uzak bir yapıya sahip. Groening, ana karakterini kanıksanmış normların dışında bir prenses olarak seçerek cesur bir ilk adım atıyor. Prenses Bean, sarayın ona sunduğu lüks hayatı yaşamak yerine kendine farklı bir yol çizmiş bir karakter. Saraydan kaçıp bol bol içiyor, kumar oynuyor. Başta babası olmak üzere ona kısıtlanmış ve gidişatı keskin sınırlarla belirlenmiş olan bir yaşam çizgisi çizmeye yeltenen tüm otorite aygıtlarını reddediyor Bean. Babası tarafından krallıklarının diplomatik avantajlar elde etmesi amacıyla komşu ülkelerden birinin prensiyle evlendirilmek isteniyor en başta. Kendisine gönderilerin hediye paketlerinin birinden çıkan kişisel şeytanı Luci’nin cesaretlendirmesiyle düğünü öncesi sarhoş olup kaçmaya yeltenince yolu bir başka kaçak olan Elfo’yla kesişiyor. Elfo, adından da anlaşılacağı üzere bir elf. Ülkesinde sürekli şekerlemeler üreterek, neşeli şarkılar söyleyip dans ederek yaşarken, artık tatlılıklardan sıkıldığını söyleyip ülkesinden gerçek hayatla, dış dünyayla yüzleşmek üzere ayrılıyor. O ana kadar yaşadığı çevrede tecrübe ettiğinden çok farklı bir dünya bekliyor Elfo’yu. Bu karşıtlık, bölümler ilerledikçe Dischantment’ın mizahının da önemli yapı taşlarından biri olarak işlevselleşiyor. 

Disenchantment 1. Sezon: Alt Metni Güçlü İronik Bir Masal

Bean, Luci ve Elfo’nun bir araya gelişiyle Dischantment’ın merkezindeki üçlü kuruluyor ve olayların geçtiği Dreamland’de birlikte atıldıkları maceralar başlıyor. Dizi, kahramanların atıldığı serüvenler sürerken, birçok açıdan güçlü bir ironi hissi kazanıyor. Bunlardan belki de en büyüğü Bean’in prensesi olduğu krallığın ismi. Türkçeye çevrilirse “Rüya Ülkesi” olarak anılacak bu krallığın tam olarak kim için bir rüya vaat ettiği büyük bir muamma. Bean, mevcut patriarkal düzenin bir numaralı temsilcisi olan babası Kral Zog’la ve kurumlarıyla sürekli bir çatışma hâlinde. Bu düzende kurallarını kendi belirlediği bir hayat inşa etmenin savaşını veriyor. Krallığın kâğıt üzerindeki en kuvvetli kişisi Kral Zog, elindekilerle asla yetinmeyip ölümsüzlüğün ya da daha uzun bir hayatın formülünü bulmaya çalışıyor. Halk ise zaten sefaletle ve veba salgınıyla iç içe yaşamak durumunda. Kimsenin gerçek anlamıyla mutlu olmadığı böylesi bir dünyanın sonra derece renkli bir animasyon tekniğiyle sunuluyor oluşu, Dischantment’ın özünde yatan karşıtlık hâlinin en net dışa vurumu olarak dikkat çekiyor.

Disenchantment, özellikle karşıtlıklar noktasında çok zengin bir yapıya sahip. Anlatının içeriğiyle teknik tercihler arasında doğan tezattan itibaren, dizinin birçok noktasında çeşitli karşıtlıklar göze çarpıyor. Elfo’nun ülkesi dışına çıktığında gördükleri karşısında hissettiği çocuksu naiflikle Luci’nin bilinçli kötücüllüğü arasında ciddi bir uçurum var. Kraliyet ailesi sarayları içinde lüks bir hayat yaşarken, yüksek duvarların ardında halk, şeker yeme şansına sahip olanlara neredeyse ilah muamelesi yapacak kadar zor şartlarla boğuşmak durumunda. Fakat Disenchantment’taki en büyük çatışma hâli, Bean’in kişiliğiyle, ona biçilmiş roller arasında. Uyumlu, ağırbaşlı, kendini erkeğine ve patriarkal düzene adaması beklenen bir kadın olarak Bean, bu beklentilere paye vermeyecek kadar asi bir duruş sergiliyor. Ortak hafızamızda yer etmiş güçlü, gözü pek, cesur, şövalye ruhlu Orta Çağ erkekleri, bu kez beceriksiz, korkak ve içi boşaltılmış bir şekilde ekrana geliyor. Tüm bunların karşısında durmaya kararlı bir kadın olarak çizilmiş Bean gibi bir ana karakter, diziye feminist bir yaklaşım kazandırırken, güçlü erkek simgesinin de altını ironik ve alaycı bir dille oyuyor.

Kral Zog karakterine sesiyle hayat veren John DiMaggio’nun Game of Thrones ve The Simpson’ın bir tür çocuğu olarak nitelendirdiği Disenchantment, bir Matt Groening yapımından bekleneceği üzere baştan aşağı popüler kültür referanslarıyla bezeli. Kült mertebesine çoktan ulaşmış 1965 tarihli istismar filmi Faster, Pussycat! Kill! Kill!’e göndermeli bölüm ismi ve William Friedkin imzalı korku sineması başyapıtı The Exorcist’e verilen referanslar ilk anda akla gelenlerden olsa da dizinin dünyasında bunun gibi onlarcasını bulmak mümkün. Fakat bu noktada belirtmek gerekir ki, Groening’in Disenchantment’ı ana hikâyeye ve karakterlere zarar verecek düzeyde bir referans deryasına çevirmemeye ya da tarihi yapımların parodisini yapan sığ bir komediye dönüştürmemek için gösterdiği özen dikkat çekici.

Küçük anlara sıkıştırılmış zekice esprileri, çarpıcı görselliği ve en önemlisi güçlü alt metniyle Disenchantment, bünyesinde yüksek potansiyel taşıyan bir yapım. Fakat şu ana kadar izleme şansı elde ettiğimiz yedi bölüm itibarıyla bu potansiyelin tam anlamıyla pratiğe döküldüğünü söylemek zor. Bunun nedeni olarak da anlatı biçimini gösterebiliriz. Zira Disenchantment’ın yapısı “arkası yarın”la her bölümde başlayıp biten bir hikâye arasında gidip geliyor, bu konuda bir denge tutturmakta az da olsa zorlanıyor. Netflix’in şu an için Groening’e 20 bölüm sipariş ettiğini düşünürsek; ilk yedi bölümde detaylı bir şekilde çizilen karakterler ve atmosferin ileriki bölümlerde zenginleşen bir olay örgüsüyle desteklenmesi durumunda Disenchantment’ın adını animasyon tarihine yazdırmaya yetecek potansiyeli olduğu söylenebilir.  

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi