Nuri Bilge Ceylan sadece Türkiye sinemasının değil, çağımızın en önemli yönetmenlerinden biri. Eleştirmenler nezdinde kazandığı başarıyı uluslararası festivallerde aldığı ödüllerle taçlandıran usta yönetmen son olarak geçtiğimiz aylarda yeni filmi Ahlat Ağacı’yla Cannes Film Festivali’nde yarışmıştı. Ahlat Ağacı elbette sıklıkla yönetmenin kendini kanıtladığı en önemli yapımlar olan Kış Uykusu ve Bir Zamanlar Anadolu’da ile karşılaştırıldı. Biz de bu sebeple, Nuri Bilge Ceylan‘ın filmografisinde ve Türkiye sinema tarihinde çok önemli bir yer tutan Bir Zamanlar Anadolu’da hakkında mutlaka bilinmesi gereken 15 detayı derledik.

Katkıda Bulunanlar: Övgü Avcıer, Güvenç Atsüren

Filmdeki Anton Çehov Etkisi

Savcı Nusret’in bir kadının ölümü üzerine yaptığı konuşma ve doktorun bu konuyla ilgili çıkarımı Anton Çehov’un “The Examining Magistrate” isimli kısa öyküsünden yola çıkarak yazılmıştır. “Bir insan başkasını cezalandırmak için hakikaten kendini öldürebilir mi?” sorusunu ise Çehov etkisinin en yoğun görüldüğü cümle olarak değerlendirebiliriz. Nuri Bilge Ceylan’ın en çok etkilendiği yazarlardan biri olan Anton Çehov’un etkisini elbette yönetmenin birçok filminde görmekteyiz.

Ercan Kesal’ın Deneyimleri

Muhtar karakterini canlandıran Ercan Kesal’ın gerçek hayatta doktor olması, çekimlerin yapıldığı Kırıkkale’nin Keskin kasabasında görev alması ve bu kasabadaki deneyimleri, filmin esin kaynaklarından biridir. Buradan hareketle filmin senaryosunu Nuri Bilge Ceylan, Ercan Kesal ve Ebru Ceylan birlikte kaleme almışlardır.

Ses Sorunu

Uzak çekilen sahnelerde Ceylan, kulaklığına ses gelmemesi yüzünden oyuncu yönetimini istediği  gibi gerçekleştirememiştir. Yaka mikrofonlarının hışırdaması ve iyi yerleştirilmemesi sebebiyle sesler boğuk ve kullanılamayacak şekilde kaydedilmiştir. Boom sesinin ise yerden alınmasından kaynaklı da bazı sıkıntılar yaşanmıştır. Ceylan’ın felaket olarak tanımladığı bu durumun sonunda filmin teknik ekibindeki sesçi değiştirilmiş ve o zamana kadar çekilen sahnelerin sesleri çekim sonrasında tekrar kaydedilmiştir.

Ahmet Mümtaz Taylan’ın Diyalogları

Her ihtimale karşı senaryonun eski hâlinde bulunan ama sonradan çıkarılan uzun diyalogları ezberleyerek çekime gelen Taylan, filmin akışının değişmesini engellemiştir diyebiliriz. Zira uzun diyalogları ezberlediği için Ceylan onları da çekmeye karar vermiş ve bu diyalogları kullanması gerektiğini düşünmüş.

Eğitimli Köpek

Filmde gördüğümüz köpeğin istediği gibi oynaması için eğitimli bir köpekle çalışan Ceylan, yine de bu konudaki beklentisinin karşılanmadığını söylemiştir. Oyunculuk konusundaki titizliğini bu şekilde belli eden Ceylan için Ahlat Ağacı’nın başrolünde yer alan Doğu Demirkol ise nefes almamı ve yürümemi beğenmediği anlar oldu demişti.

Üçüncü Çeşme

Üçüncü çeşme sahnesinin çekimleri altı gün sürmüştür ve Ceylan’a göre filmin bu kısmında oyunculuklarda, çekimlerde ve özellikle seste çok fazla sorun vardır. Bu sahnenin zorlu çekim süreci için kurguyu etkilemiş diyebiliriz. Çünkü yönetmen, gidişata göre çekim sürecinde farklı yollar denemek durumunda kalmış.

Elektrik Kesintisi Sahnesi

Bu sahnede Ceylan’ın senaryodan kopmadan, kağıt üzerindekileri kelimesi kelimesine uyguladığı anlayışını, biraz olsun gevşetmiştir. Ceylan, elektrik kesintisinin bu sahneyi zenginleştireceğini düşünerek bu etkileyici sekansı böyle çekmeyi çekim sırasında düşünmüş ve uygulamıştır.

Yılmaz Erdoğan’ın Kelime Kelime Kurgulanan Cümlesi

Çekimlerin başında oyuncuların adaptasyon sürecine ihtiyaç duyduğunu anlatan Ceylan, bunun sonrasında istediği oyunu verdiklerini söylemiştir. Fakat Yılmaz Erdoğan’ın bu süreci çok hızlı atlattığını söyleyebiliriz. Daha sonrasında ise yorgunluk ve uykusuzluğun etkisindeki Erdoğan’ın eksiksiz tamamlayamadığı tiratlar olmuş ve bu durumda bir cümle için kelime kelime kurgu yapılmıştır. Ayrıca Erdoğan, film için aldığı kiloları çekim sürecinde vermeye başlamıştır.

Beşinci Çeşme Sahnesi

Beşinci çeşme sahnesinde tam 15 karakter yer alıyor ve oldukça karmaşık olan bu sahnenin birçok alternatif çekimi bulunuyor. Çeşme sahnelerinde 4-5 gün oyalanmasının ardından karar vermekte zorlanan ve zihni karışan Nuri Bilge Ceylan görüntüleri Ebru Ceylan’ın beğenmesiyle birlikte biraz daha rahatlıyor.

Ceset Sahnesi

Yönetmen Nuri Bilge Ceylan, cesedin arabaya konduğu etkileyici sahne için “Bir tür Türkiye mazarası” diyor. Bir ceset taşınırken bile işin en doğrusunu kendisi bilen insanların tartışmasının kameraya yansıdığı sahnede cesedin yanına son olarak üç tane kavun koyulması da filmin vurucu sahnelerinden biri olarak akıllara kazınıyor.

Üç Kişilik Senaryo

Ercan Kesal, Ebru Ceylan ve Nuri Bilge Ceylan’ın beraber yazdığı senaryoda sadece Ercan Kesal’ın deneyimlerinden yola çıkılmakla kalınmamış, yedi sayfalık bir diyalog sahnesinde bile üç isim de birlikte kalem oynatmıştır. Arka arkaya gelen ve farklı kişilerce yazılmış olan cümlelerin, eklektik durmaması da senaryonun başarısını gösteriyor.

Otopsi Sahnesi

Otopsi sahnesi senaryoda on bir sayfalık yer kaplamaktadır. Daha sonra otopsi odasına sızan çocuğun çıkartılmasıyla bu sahne yedi sayfaya düşürülmüştür.

Oyuncu Seçimi

Muhammet Uzuner ve Taner Birsel’in canlandırdığı roller için birçok oyuncu denenmiş fakat en doğru kararın bu iki isim olduğuna karar verilmiş.

Kaba Kurgu Süresi

Üç ayda kaba kurgusu tamamlanan film, bu hâliyle tam üç saat sürmektedir. Kaba kurgudan sonra uzun bir süre harcayan Ceylan’ın, filmi kısaltmaya çalışırken uzattığı anlar da olmuş. Filmin son hâli ise 2 saat 37 dakikaya tekabül ediyor.

Dublaj Gereksinimi

Dublaj yapılması gereken sahnelerde hemen her oyuncu kendi kısımlarını tamamlamak için yeniden çalışmıştır. Fırat Tanış ise bu esnada yapımcılarla iletişime geçmeyip sahnelerini seslendirmediği için onun tüm diyalogları üzerinde başka birinin dublaj yapması gerekmiştir.

Kaynak

Ceylan N.B. Bir Zamanlar Anadolu’da Kurgu Günlüğü, 2011

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi