2018 yılı, dünyada olduğu gibi Türkiye’de de sinema sektörünün Me Too hareketi bağlamında çeşitli açılımlar yaşamasını sağladı. Atılan her bir adım bir arada olmak, dayanışmak adına umut vericiydi, olmaya da devam edecek. Öte yandan 2018’in sinema adına en talihsiz olayı ise Serra Ciliv ve Pelin Turgut’un !f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali’nin direktörlüğünden alınmaları ve !f’in bildiğimiz özgürlüğü, başkalığıyla devam edemeyecek olmasıydı.

Yıl boyunca izlediğimiz yerli filmler elbette sosyo-kültürel anlamda yaşadığımız ülkenin, içinde bulunduğumuz koşulların nabzını tutmanın da bir yolu. Anlatılan hikâyeler ne kadar kişisel olursa olsun yaşadığımız coğrafya bir şekilde anlatıya sirayet edebiliyor. Seçkimizde yer alan tüm filmler, kişisel bir hikâye anlatıyor gibi görünmenin yanı sıra, topluma yönelik de fazlasıyla güçlü tespitlerde bulunuyor. Bu tespitler yer yer politikken yer yer de insan olmanın doğasından besleniyor. Her yıl yaşanan filmin hangi yıla ait olduğu tartışmalarını sona erdirebilmek adına geçtiğimiz yıllarda başladığımız “filmin yıl içerisinde Türkiye’de prömiyer yapmış olması” kriterini bu yıl da odak noktamıza alarak 2018’in en iyi yerli filmleri seçkimizi oluşturduk.

2018’in En İyi Yerli Filmleri

5. Güvercin

Dünya prömiyerini Berlin Film Festivali’nde yapan Güvercin’in merkezinde, hayatla tüm bağını ablası ve abisiyle birlikte yaşadığı evin damında beslediği güvercinler üzerinden kuran Yusuf var. Yusuf içine kapanık, duygularını aktaracak birini bulamasa da sevgi dolu bir genç adamdır. Bu ortamda varı yoğu güvercinleri oluyor Yusuf’un. Onlara bağlandıkça insanlardan ve yaşadığı çevreden uzaklaşıyor. Fakat, toplumun ondan başka beklentileri var. Güvercin beslemek gibi “boş işlerle” uğraşmak yerine bir an evvel “erkek olması”, çalışması ve para kazanması bekleniyor.  Toplumun ve kültürel yapının yarattığı baskı, Yusuf’un abisi üzerinden vücut buluyor filmde. Yusuf, güvercinleri dışında kimseyi sokmadığı dünyasından, abisinin ona sanayide bulduğu işle birlikte çekilip atılıyor. Yusuf kendini “gerçek” dünyada buluyor artık. Oto sanayideki yedek parçacıya bir şekilde adapte olmaya başlarken, işlerin değişmesi sebebiyle şehirden uzakta bir yerde çalışmaya gitmek zorunda kalıyor. Bu da Yusuf’un kuşlarını uzunca bir süre göremeyeceği anlamına geliyor. Hayatla kurduğu tek bağın koparılmaya kastedilmesi Yusuf üzerindeki baskıyı daha da yoğunlaştırıyor.

4. Sibel

Bilmediğimiz yerlerde, bilmediğimiz bir biçimde konuşan, bildiğimiz insanların hikâyesi Sibel. İletişim biçimi kuş dili (ıslık dili) de olsa aynı baskıların, aynı mücadelelerin, kendin olarak hayatta kalabilmenin konuşulduğu bir anlatı sunuyor izleyicisine. Damla Sönmez’in canlandırdığı Sibel karakteri, Karadeniz’de Kuş Köy adında bir yerde hayatını sürdüren, dilsiz bir genç kadın. Ancak yaşadığı köyün en önemli özelliği, yıllar içerisinde insanların birbiriyle uzak mesafeleri ortadan kaldırabilecek biçimde ıslıkla haberleşmesi. Bu dil, Sibel’in de kendisini ifade etmesine yarayan en önemli nosyonlardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Karakter, güçlü ve başına buyruk yapısıyla köyün kadınları arasında dışarıda kalan, babasının da üzerinde ekstra bir baskı kurmaya çalışmadığı bir hayata sahip. İnsanlardan kaçıp ormanın derinliklerinde korkusuzca dolaşan Sibel’in motivasyonu ise ormanda olduğu söylenen kurdu bulup kendisini herkese kanıtlamak. Böylesi bir evrende, kendi mücadelesini veren Sibel karakterinin en önemli özelliği içinde bulunduğu şartları dönüştürmesi hem de yalnızca kendisi için değil.

3. Yuva

Emre Yeksan’ın Yuva’da tehdit unsurunu yaratırken kullandığı imgeler, filmin anlatısını Türkiye tarihiyle ilişkilendirmek konusunda son derece işlevsel. Tarih boyunca resmi ideolojinin “öteki” bellediği her kesime yönelebilecek güçlü çağrışımların kapısı aralanıyor bu kullanımlarla. Boşaltılan Kürt köylerinden, Alevilerin kapısına atılan kırmızı çarpı işaretlerine, Gezi direnişindeki polis saldırılarından, kentsel dönüşümle yaşam alanından uzaklaştırılanlara kadar geniş bir yelpazeye sahip Yuva’nın yarattığı anlam dünyası. Dolayısıyla insan-doğa ilişkine, hatta doğanın gücüne bir ağıt olduğu kadar politik de bir film Yuva. Yeksan, politik yönü olan görsel imgelerle filmini zenginleştirmekle kalmıyor; Veysel’in eylemleri üzerinden filmini, slogan atmayan, zarif bir direniş anlatısına çeviriyor.

2. Gulyabani

Gürcan Keltek’in dünya çapında ses getiren filmi Meteorlar’ı henüz izleme fırsatı bulamazken, bu sene Başka Sinema tarafından düzenlenmeye başlanan Başka Sinema Ayvalık Film Festivali’nde gerçekleştirilen Gulyabani filminin gösterimiyle, Keltek’in sinemasının incelikli ve dokunaklı yapısına şahit olabilmek yılın en önemli deneyimlerinden biriydi. İzmir’de bir müneccim olarak tanınan ve Gürcan Keltek’in hayatında yer tutan Fethiye Sessiz’in hasta yatağında geçmişin geleceğin, gerçek ve malum olanın birbirine karıştığı tekinsiz noktalarda geziniyor Gulyabani. Yarı kurmaca bir belgesel olarak tanımlayabileceğimiz film, anlatısı boyunca Fethiye Sessiz’in hatıralarının izini sürüyor.

1. Ahlat Ağacı

Akın Aksu’nun kendi hayatına dayanan Ahlat’ın Yalnızlığı adlı öyküsünden yola çıkılan filmde, edebiyatla haşır neşir olan ve yazdığı kitabı bir miktar para biriktirerek bastırmanın peşindeki Sinan karakterini izliyoruz. Karakterin temel motivasyonu ise kitabı bastırmaktan ziyade bunu başararak babası olmadığını kanıtlamak. Bergman’ın Güz Sonatı filminde geçen “Kızının felaketi, annenin zaferi midir? Benim kederim senin saklı zevkin mi?” repliğini üç kuşak üzerinden yeniden deneyimliyoruz adeta. Murat Cemcir’in canlandırdığı baba karakterinin, kendi babasının arazisinde bir kuyu kazdığına şahit oluyoruz. Bu kuyudan su çıkması babanın kendisini kanıtlaması için bir elzem, tıpkı Sinan’ın kitabı gibi. Ne olduğumuz ve ne olacağımız üzerinden bitmek bilmeyen bir kanıtlama hâlinin izlerini sürüyoruz izleyiciyi bir dakika bile sıkmayan üç saatlik sürede. Filmin tüm bu bireyselliğinin yanında -bireysel olanın önünde sonunda politik olması üzerinden- toplumsal yüzleşmelere de açımlandığı sahnelerde dinle, sistemle, entelektüel olanla çatışmanın da farklı nüansları perdeye yansıyor.

*Filmlerin tanıtım yazıları, web sitemizde yer alan eleştirilerden alınmıştır.

Katkıda bulunanlar: Burak Ülgen, Ecem Şen, Güvenç Atsüren, 

Mehmet Alp Karaçaylı, Tayfun Bodur, Utku Ögetürk

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi