Stanley Kubrick sinema tarihinin en önemli yönetmenlerinden biriyse, 2001: A Space Odyssey gibi onun başyapıtı diyebileceğimiz bir yapımı da gelmiş geçmiş en büyük filmlerden biri olarak anmak abartılı olmayacaktır. İnsanlığın doğuşundan başlayarak yapay zekanın yükselişine kadar geçen kocaman bir zaman aralığını siyah bir monolitin peşine düşerek anlatan, süresine insanlığa dair onlarca soru sığdıran ve eşsiz bir sinema hazzı sunan bir film 2001. Tüm bunların yanında bilimkurgu janrında çığır açmasıyla da sinema tarihinde bir dönüm noktasına işaret ederek kendinden sonra gelen sayısız filmi derinden etkileyen 2001: A Space Odyssey hakkında mutlaka bilinmesi gereken 15 detay listesini sizin için derledik.

2001: A Space Odyssey Hakkında Mutlaka Bilinmesi Gereken 15 Detay

Gala Gösterimi

Filmin gala gösteriminde tam 241 kişi salonu terk etmiştir. Bu kişiler arasında, filmle ilgili olarak “Birisi bana bunun ne hakkında olduğunu söyleyebilir mi?” diyen başarılı oyuncu Rock Hudson da bulunuyor. Filmin senaristlerinden, yazar Arthur C. Clarke göre ise, 2001 tamamen anlaşılırsa bu, filmin başarısız olduğunu anlamına gelecektir. Zira filmin amacı sorulara cevap vermekten ziyade, seyircinin zihninde yeni sorular doğurmaktır.

Yapılan Çekimlerin Toplam Süresi

2001’in görsel efekt süpervizorlerinden Douglas Trumbull’un söylediğine göre yapılan çekimlerin toplam süresi, filmin son hâlinden 200 kat daha uzun. Film süresinin 2 saat 29 dakika olduğunu düşünürsek, yapılan çekimlerin toplamı yaklaşık 500 saate tekabül ediyor.

Diyalogsuz Süre

Filmin ilk 25 dakikasında herhangi bir diyalog bulunmuyor; benzer şekilde son 23 dakikasında da. Bu iki bloğa, filmin içindeki diğer diyalogsuz sekansları da eklersek 2001’in tamamında 88 dakikalık bir diyalogsuz kısım yer aldığı sonucuna ulaşıyoruz.

Filmin İlham Kaynağı

Stanley Kubrick ve Arthur C. Clarke, 2001’in hazırlık aşamasında çok fazla sayıda bilimkurgu filmi izlemişler. Kubrick’in belirttiğine göre George Pal’ın yapımcılığını yaptığı filmlerin 2001 üzerindeki etkisi büyük. Özellikle 1955 yapımı Conquest of Space, senaryonun birçok noktasında Kubrick ve Clarke’a ilham vermiş.

2001 Mars Odyssey

NASA, filmi ve kitabı onurlandırmak amacıyla Mars’ın bir yörüngesine “2001 Mars Odyssey” adını vermiştir. Bu, NASA ve 2001: A Space Odyssey arasındaki bir benzerlik değil. Apollo 13’ün zorlu görevindeki kumanda modülünün çağrı şifresi de “Odyssey”di.

Özel Efektler

Filmin özel efektlerinin çekimleri 18 ay sürmüş ve toplam 5,5 milyon Dolar’a mal olmuş. Filmin toplam bütçesinin 10,5 milyon olduğunu düşünülürse, bu epey yüksek bir tutar. Ayrıca yönetmen Kubrick, görsel efekt kullanılan çekimlerin filmin orijinal negatiflerinde basılı olması gerektiğini düşünüyordu. Zira Kubrick’e göre negatiflerin kopyalarının bu işler için kullanılması görsel efektlerin kalitesinde bir düşmeye neden olabilirdi.

HAL’ın Yaratıcısı Dr. Chandra’nın Adı

Filmdeki bilgisayar HAL’ın yaratıcısının adı olan Chandra kesinlikle tesadüfi olarak seçilmiş bir isim değil. Hindistan’da çok kullanılan bir soyad olan Chandra, Hinduizm’de ay tanrısına verilen isim ve bu kelime Hintçe’de “Ay” anlamına geliyor. Dr. Chandra’nın ilk isimi olan Sivasubramanian, ise “Shiva’nın Sevgili Rahibi” olarak çevrilebilir. Shiva, Hinduizm’in en büyük tanrısı ve kelime anlamı “Kusurluluğu kabul etmeyen”. Bu noktada yazar Arthur C. Clarke’ın hayatının bir bölümünü Hinduizm’in oldukça yaygın olduğu Sri Lanka’da geçirdiğini belirtmekte fayda var.

Osamu Tezuka ve Astroboy

Kubrick, kült animasyon dizisi Astroboy’u izledikten sonra yönetmeni Osamu Tezuka’nın 2001’in sanat yönetmenliğini yapmasını çok istemiş. Lakin Tezuka, Japon ve İngiltere arasındaki ulaşım sorunları dolayısıyla teklifi geri çevirmek zorunda kalmış. Film vizyona girdikten sonra Tezuka, Kubrick’e filmi çok sevdiğini ve çalışırken müziklerini dinlediğini söylemiş.

The Sentinel, Encounter at Dawn ve Childhood’s End

Kubrick, çok konuşulacak iyi bir bilimkurgu filmi yapmak için Clarke’la temasa geçtiğinde yazar, Ay’da uzaylı yapıları bulunmasıyla gelişen olayları anlatan öyküsü “The Sentinel”i önermiş. Bu öykünün, 2001’in anlatısının oluşturulmasında öncül bir etki yaptığı söylenebilir. Aynı zamanda filmin açılış sekansı yine Clarke’ın kaleme aldığı “Encounter at Dawn” öyküsüyle, finali ise romanı Türkçeye Çocukluğun Sonu adıyla çevrilmiş olan “Childhood’s End” romanıyla benzerlikler taşıyor.

Space Oddity

2001, yayınlandığı 1969 yılında büyük bir başarı sağlayan David Bowie şarkısı Space Oddity’ye ilham vermiştir. Uzayda kaybolan bir astronotun hikâyesini anlatan bu şarkının Türkçeye “Uzay Tuhaflığı” olarak çevirebileceğimiz adı da “Uzay Macerası”na güçlü bir referanstır.

Mavi Ekran Kullanılmaması

Kubrick filmdeki uzay sahnelerinde mavi ekran kullanmak yerine, çekimleri siyah bir arka planın önünde gerçekleştirmiştir. Dolayısıyla, animasyon sanatçıları filmde gördüğümüz hareketli arka planları elleriyle, kare kare boyamak zorunda kalmışlardır. Bu sanatçıların çoğu, 2001’in tamamlanmasından sonra, saykadelik The Beatles animasyonu Yellow Submarine’de çalışmışlardır. Bunun nedeni ise sanatçıların iki sene boyunca siyah küçük yuvarlaklar çizdikten sonra daha renkli bir projede yer almak istemeleri.

Hayvan Sesleri

Filmin Afrika’da geçen “Dawn of Man” sekansında duyulan vahşi kedi, goril ve şempanzelerin sesleri, 2001 gibi bir MGM filmi olan, 1953 yapımı Mogambo için yapılmış kayıtlardan alınmış. Bu seslerin kulağa bu kadar gerçekçi gelmesinin sebebi de bu; bu seslerin Afrika’nın birçok yerinde kaydedilen sahici hayvan sesleri olması.

Senaryo Değişiklikleri

Senaryonun ilk taslaklarında; daha önceki tüm Kubrick filmlerinde olduğu gibi bir dış ses kullanımı vardı, filmin başında bilim insanlarıyla yapılmış röportajlardan oluşan bir prolog mevcuttu, Soğuk Savaş’a vurgu yapılıyordu ve HAL’ın yaşadığı çöküşün nedenleri daha net bir şekilde açıklanıyordu. Ama bu ögelerin tamamı daha sonra senaryodan çıkarıldı.

Monolitin Tasarımı

Filmde gördüğümüz monolitin yerine ilk başka bir dörtyüzlü kullanılması düşünülmüştü ama Mısır piramitleri çağrışımını önlemek adına Kubrick bu tasarımdan vazgeçti. Sonrasında şeffaf bir küre denendi ama çekimde kullanılan ışıkların yansımaları kontrol edilemediğinden bu fikir de sonuç vermedi. Lusit bir levhanın kullanılması fikri de ikna edici olmayınca filmde gördüğümüz monolit; hafızalara kazınan, bildiğimiz şeklini aldı.

Kubrick’in Tek Oscar’ı

Sinema tarihinin tartışmasız en büyük yönetmenlerinden biri olmasına rağmen Stanley Kubrick’in sadece bir Oscar’ı vardır. Bu da 2001’le aldığı En İyi Görsel Efekt dalında kazandığı ödüldür. Bu adaylık da dahil olmak üzere Kubrick’in toplamda 13 Oscar adaylığı bulunuyor.

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi