Alfred Hitchcock’un Vertigo filmiyle hafızalarımıza kazınan “vertigo efekti” ya da diğer adıyla dolly zoom‘un başarılı bir şekilde kullanıldığı filmleri bir araya getiren muhteşem bir video yayınlandı. 

Dolly zoom; vertigo efekti, Hitchcock efekti, zoom efekti gibi birbirinden farklı isimlerle tanımlansa da genel anlamda bu kamera hilesini dolly zoom olarak adlandırmak mümkün. Peki tam olarak dolly zoom sinemada nasıl bir etkiye ve nasıl bir gelişime sahip. Yanı sıra kendi imkanlarımızla bu muhteşem efekti yaratmayı nasıl deneyebiliriz? Yazının ilerleyen bölümlerinde bu konulara değineceğiz.

Vertigo Efektinin Kullanıldığı En Başarılı Filmler!

Dolly zoom’un vertigo efekti olarak adlandırılmasının sebebi Hitchcock’un Vertigo filminde en başarılı örneğinin kullanılması ve yükseklik korkusu / baş dönmesi hissini bir kamera numarasıyla izleyiciye bu denli geçirebilen görsel bir örneğinin sunulması. Vertigo efekti görsel olarak elbette izleyiciye bir farklılık sunuyor olsa da bu çekim tekniğinin karakterin ya da hikayenin duygu durumu ile birleştirilmesi hem seyir zevkini artırıyor hem de filmik dünyada tamamlayıcı bir unsur olarak karşımıza çıkıyor. Bu noktada Vashi Nedomansky’nin hazırladığı video üzerindeki örnekleri inceleyerek ilerlemek mümküm. İlk olarak elbette Alfred Hitchcock’un Vertigo filmi ile açılan videoda James Stewart’un canlandırdığı John Scottie Ferguson karakterinin yükseklik sebebiyle baş dönmesi yaşadığını yani vertigosunun olduğunu göz önünde bulundurmak gerekiyor. Bu noktada Scottie Madeleine’nin peşinden koşarken merdivenlerde aşağı baktığında ciddi bir sıkıntı yaşıyor. Alfred Hitchcock’un bu durumu izleyicisine yansıtmayı seçtiği teknik ise dolly zoom. Kamera Scottie’nin bakış açısından bizzat onun deneyimini izleyiciye yansıtmayı başarıyor. Yönetmenler bazen de vertigo efektini hikayede bir kırılmanın gerçekleştiği ya da alışılmadık, izleyicinin dikkat kesilmesi gereken bir durum olduğunda da tercih edebiliyorlar. Videonun devamında yer alan Jules et Jim’de böylesi bir etkiyi görmek mümkün. Pulp Fiction’da ise Mia’nın aşırı doz aldığı sahnede yine karakterin bilinç kaybı yaşadığı anın hissiyatını verebilmek adına dolly zoom tercih edilmiş.

Peki dolly zoom yani vertigo efekti nasıl sağlanıyor? En basit haliyle, plan sabitken kameranın ileri ya da geri kaydırılması ve bunu takip edecek şekilde kullanılan zoom lens ile aynı oranda ters zoom yapılmasıyla sağlanabilir. Bu kullanımların birbirinin tersi olması gerekiyor. Kameranın çektiği obje ile arasındaki mesafeyi artırırken aynı anda lens ile yakınlaştırılması  ya da tam tersi mesafe azalırken zoom out yapılması dolly zoom ya da bilinen adıyla vertigo efektini yaratmamızı sağlıyor.

Vertigo efektinin en başarılı örneklerinin bir araya getirildiği videoya aşağıdan ulaşabilirsiniz.

Kaynak: NoFilmSchool

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi