Unutulmaz Yeşilçam güldürü klasikleri deyince akla gelen ilk örneklerden biridir Süt Kardeşler. Belki yüzlerce kez TV’de rast gelmiş ve yine de hiç bıkmadan, usanmadan, kahkahalarla izlemişizdir. Şaban’a, Ramazan’a, Hüsamettin’e gözümüzden yaş gelene dek gülmüş; Gulyabani denen canavardan tırsmışızdır muhakkak. Bu yüzdendir ki, dönüp dolaşıp sıkılmadan izlenen filmlerin izleyiciyle arasında kurduğu bir samimiyet bağı olduğunu düşünür dururum hep. Belki filmde geçen birçok şey çok saçmadır ya da filmin, üzerine saatlerce konuşulacak bir sanatsal değeri yoktur; ama kurduğu bu güçlü samimiyet bağı onu en değerlilerden biri yapmaya yeter de artar bile. İşte bu minvalde bir filmdir Süt Kardeşler. Hayatın kaosunda birkaç saatliğine de olsa Dünya ile aramıza bir set çekip tüm yorgunluklarımızı, kırıklıklarımızı unutturur. İnsan kalmış yanlarımızla gülebilmemizi mümkün kılarken ısıtır ruhlarımızı. Her şeyin IMDB’de yüksek skor almak ya da değeri altınla ölçülen ödüller kazanmaktan ibaret olmadığının en güçlü kanıtlarından biridir. Şimdilerde çoğu çok uzaklarda olan güzel insanları yeniden görüp, onlara sarılabilmek ise cabası…

1970’li yıllar Türkiye için siyasi ve toplumsal kamplaşmaların yoğun biçimde artışa geçtiği, koca bir gençliğin sağ-sol çatışması içinde heba edildiği dönemler olarak geçmiştir tarihe. Siyasi ve ekonomik konjonktürün doğrudan bir yansıması olarak kültür de bu kaotik durumdan etkilenmiş; dönemin sanat çevreleri, filmler, oyunlar, yazılıp çizilen eserler tüm bu siyasi ve ekonomik süreçlerle eşzamanlı olarak dönüşmeye, değişmeye; yer yer sansüre yer yerse otosansüre maruz kalmıştır. Nitekim, Yeşilçam için 1970’lerin özellikle seks furyası filmlerin patladığı yıllar olmasının ardında yatan sebepler siyasi ve ekonomik konjonktürün yarattığı dar boğazdan bağımsız değildir. Yine bu yıllardaki sinema salonlarında ağırlıklı olarak eleştirel-siyasal konulu filmler ve Battal Gazi, Kara Murad gibi tarihsel kostüme avantür filmler boy göstermiştir.

Ertem Eğilmez ve Arzu Film Ekolü

ertem-egilmez-filmloverss

Tüm bu türler dışında 1970’li yıllarda karşımıza en çok çıkan bir diğer tür ise güldürüdür. Dönemin en popüler filmleri içinde yer alanların çoğu güldürü geleneğinden gelmektedir. Bu noktada, yani güldürü sineması dendiğinde altını çizmeden geçemeyeceğimiz bir isim var. Bugün komedi dendiğinde ilk aklımıza gelecek ve bizi çocukluğumuza geri götürecek en güçlü filmlerden biri şüphesiz ki Hababam Sınıfı serileridir. O serilerin ve daha nicelerinin ardındaki isim, kurmuş olduğu Arzu Film ile hem sinemamıza hem de hayatlarımıza en güzel hediyeleri armağan eden Ertem Eğilmez’den başkası değildir. Güldürü sinemasının yenilikçi bir kimlikle ortaya çıkıp gülme eylemini toplumsallaştırdığı bu dönemin en önemli yönetmeni olan Ertem Eğilmez, kalabalık kadrolu komedilerini güncel sorunlara yöneltip kendine özgü şekilde yorumlayan bir yönetmendir. 1972 yılına dek aşk filmleri yapan Eğilmez sinemamıza bir başyapıt hediye ettiği ve sinema çevrelerinin dikkatlerini çektiği filmi Canım Kardeşim (1973) ile büyük bir çıkış yapar. Canım Kardeşim, Eğilmez’i her ne kadar gişede hüsrana uğratmış olsa da ona sinemanın kapılarını açan yine bu film olmuştur.

1975 yılına gelindiğinde, Rıfat Ilgaz’ın ‘Hababam Sınıfı’ adlı romanından uyarlanan ‘Hababam Sınıfı’ serisi seyirciden büyük ilgi görmüş ve Eğilmez’i Yeşilçam’ın kült ismi haline getirmiştir. Filmin başrolleri Münir Özkul, Tarık Akan, Kemal Sunal, Halit Akçatepe ve Adile Naşit gibi dönemin yıldız isimleri tarafından paylaşılır. Kalabalık bir oyuncu kadrosu ve İnek Şaban, Kel Mahmut, Güdük Necmi, Damat Ferit, Dom Dom Ali, Tulum Hayri, Badi Ekrem, Hafize Ana gibi haylaz öğrenci ve renkli tiplerden oluşan ve okul dünyasını anlatan altı serilik filmin ilk dört ve sonuncu filmi Ertem Eğilmez’in ellerinden çıkmıştır. Türkiye sinemasına unutulmaz dev isimlerden biri olan Kemal Sunal’ı ve onunla birlikte İnek Şaban tiplemesini armağan eden de yine Hababam Sınıfı serisi ve peşi sıra gelen filmlerdeki Şaban tiplemeleridir. Ertem Eğilmez’e ve Arzu Film ekolüne başarı kazandıran en önemli unsurlar ise sıradan insanların acılarını, mutluluklarını, toplumsal ve ekonomik sorunlarını mizahla harmanlayarak basit, samimi ve sıcak bir dille anlatmasıdır. Aynı şekilde Ertem Eğilmez, kurduğu Arzu Film bünyesinde birleştirdiği oyuncularla muazzam bir ekip ruhu yaratmış ve bu ekip çalışması filmlerdeki başarısını olumlu yönde etkilemiştir.

Süt Kardeşler: Gulyabani Diye Bir Şey Yoktur Ama Olabilir De

sutkardesler-2-filmloverss

1976 yapımı Süt Kardeşler; Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın ‘Gulyabani’ adlı eserinden uyarlanan, geleneksel halk temaşasından yararlanan bir güldürü filmidir. Ertem Eğilmez, toplumdaki batıl inançları yermek adına komedi ve mizah ögelerine başvurarak başarılı bir absürt komediye imza atar. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın cin, peri, gulyabani gibi batıl inançlarla saf ve namuslu insanların nasıl kandırıldığını anlatan eseri Gulyabani’nin serbest bir uyarlaması olarak düşünebileceğimiz Süt Kardeşler; eğlenceli ve oldukça komik bir film olsa da bugünden bakıldığında taşlama özelliğine sahip olduğu da görünecektir.

Oldukça komik diyaloglarıyla süresi boyunca kahkaha tufanı yaşatan Süt Kardeşler, Osmanlı döneminin son zamanlarına tekabül eden bir tarihte iki bahriyeli arkadaşın başından geçen olayları konu alıyor. Şaban (Kemal Sunal) ve Ramazan (Halit Akçatepe) askerliklerini beraber yapan iki arkadaştır. İzne çıkacakları esnalarda süt annesi Melek Hanım’dan (Adile Naşit) yıllar sonra bir mektup alan Şaban, okuma yazma bilmediği için mektubu Ramazan’a okutur. Mektubun içinde Şaban’ın süt kardeşi Afife’nin (Jale Altuğ) fotoğrafını gören Ramazan, o anda Afife’ye aşık olur ve bu izinde Şaban’ın yerine geçerek Melek Hanım’ın konağına gitmek ister. Şaban arkadaşının bu isteğini geri çeviremez ve Ramazan konağa gider.

Melek Hanım, Ramazan’ı görünce çok sevinir ve süt oğlu sanıp konağa alır. Süt kardeşleri kaynaştırmak isteyen Melek, birbirlerine sarılmalarını ister. Ama o sırada Melek’in abisi kumandan Hüsamettin (Şener Şen) uzun zaman sonra ilk defa konağa gelir ve Melek abisinin korkusundan Ramazan’ı damadı Bayram olarak tanıtır. Fakat konağa gerçek Bayram ve Şaban’ın gelmesiyle işler iyice karışır. Çünkü Melek Hanım bu sefer Bayram’ı sütoğlu Şaban olarak tanıtmak zorunda kalmıştır. Bayram’ın babası Kerami Bey (Ali Şen) ise borçlarından kurtulmak ve Melek Hanım’ı delirtip konağa konmak için, evin kahyasını her gece Gulyabani kılığına sokup, Melek Hanım’a musallat eder. Gulyabaninin görüldüğü her gece konak ayağa kalkar ve nihayetinde tavan arasında saklanan Şaban da Hüsamettin’e yakalanır. Böylece Şaban da emir eri Ramazan olur. Artık konakta işler iyice içinden çıkılmaz bir hal almıştır.

Filmde, Şaban ve Ramazan’ın kimliklerini değiştirip, Ramazan’ın süt oğlan olması, bir halk temaşası olan Karagöz ve Hacivat gölge oyunlarında karşımıza çıkan kimlik değiştirme olgusuna göndermedir. Yine aynı şekilde, okuma yazma bilmeyen, saf ve sakar süt oğlan Şaban’ın, kumandan Hüsamettin ile yaşadığı atışmalar Karagöz ve Hacivat ikilisi gibi bolca beslenir güldürü ögelerinden.

Sahneler çoğunlukla tek mekanda geçmesine rağmen anlatımdaki akıcılık filmi de akıcı hale getirir. Filmdeki erkek karakterlerin hepsi toplumca idealleştirilen genel erkek profilinden uzak grotesk tiplemelerdir. Eğilmez böylelikle; dönemin sert ve maço ideal erkek tanımından uzaklaşarak aslında bu tanımların altının ne denli boş olduğu vurgusunu yapar. Zira, Melek’in ağabeyi olan kumandan Hüsamettin, üzerindeki üniformadaki madalyalara ilk bakıldığında otorite ve statü sahibi gibi görünse de filmin ilerleyen dakikalarında aslında gulyabaniden korkan, kendi kurduğu tuzağa kendi düşen ve olaylara çabuk kanan sakar bir profile dönüşerek ideal erkek formunu yıkar.

Özetle; Şener Şen, Kemal Sunal, Halit Akçatepe, Hale Soygazi, Adile Naşit ve Ayşen Gruda’dan oluşan yıldızlar geçidi kadrosuyla bir Yeşilçam klasiği olan Süt Kardeşler; tekrar tekrar izlense de güncelliğinden hiçbir şey yitirmeyecek, güldürdükçe düşündürecek, düşündürdükçe güldürecek ama en nihayetinde midemizde kelebeklerin uçuşmasına sebebiyet verecek güzeller güzeli bir film. Yoksa siz hala izlemediniz mi!

 

Yapım Yılı: 1976

Yönetmen: Ertem Eğilmez

Senaryo: Sadık Şendil

Eser: “Gulyabani”, Hüseyin Rahmi Gürpınar

Görüntü Yönetmeni: Kriton İlyadis

Oyuncular: Kemal Sunal, Halit Akçatepe, Hale Soygazi, Münir Özkul, Adile Naşit,

Şener Şen, Ayşen Gruda

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi