Hazırlayanlar: Özge Yağmur, Batu Anadolu

Modern dönem komedi ikilileri 19. yüzyılın sonunda sahnelerde ve müzikhollerde ortaya çıkmış olsalar da 1920’lerde iyice yaygınlaşan ve halk arasında popüler hale gelen sinema dünyasına geçişleri hiç de zor olmadı. Genelde bir “düz adam” ve “komik”ten oluşan bu ikililer, birbirlerini besleyen bir yapı oluştururlar. Şakayı olgunlaştırmak ve seyircinin gülme tepkileri arasına bir zaman yerleştirmek görevi “düz adam”a aitken bitirici vuruşu yapmak “komik”e kalırdı. Yıllar içerisinde bu ikililer arasında bir denge kurulduğu ve birbirlerini karşılıklı olarak besledikleri de söylenebilir. Son yıllarda komedi filmlerinde sıklıkla gördüğümüz oyuncu ortaklıkları, bu hafta gösterime giren Dumb and Dumber To ile devam ediyor. Yıllar sonra Jim Carrey ve Jeff Daniels’ı yeniden bir araya getiren film, bizlere sinema tarihine yayılmış onlarca komedi ikilisini hatırlattı ve biz de onları analım dedik.

Not: Listede sadece birden fazla filmde yer almış komedi ikililerine yer verilmiştir.

Stanley Laurel & Oliver Hardy

Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinde çevirdikleri kısa filmlerle ünlü olmuş ABD’li komedi ikilisi, sık sık sinema tarihinin en ünlü ve en iyi ikilisi olarak anılır. Hardy’nin ön planda olduğu filmlerde, Laurel daha ezilmiş bir karakter olarak çizilir. Birlikte toplam 106 filmde rol alan ikili, 1919 yılında birlikte çalışmaya başlarlar. Ağırlıklı olarak sessiz filmler çeviren ikilinin filmleri slapstick* özellikler taşır. Laurel de Hardy de bir dönem farklı yapımcılar için bireysel filmler çekseler de sonrasında yine bir araya gelmişlerdir. İlk uzun metrajlarını 1921’de çekmiş olup (The Lucky Dog) önemli uzun metrajları şöyledir; Sons of the Desert (1933), Way Out West (1937), Block-Heads (1938).

*Slapstick: Özellikle iki dünya savaşı arasında yaygınlaşan ve ortak özellikler taşıyan Amerikan komedi filmlerine verilen isimdir. Bu filmler genellikle belli kalıplara dayalı doğaçlamalardan oluşur. Espriler düşme, şiddet ve çevreye verilen zararlar üzerine kuruludur.

http://www.youtube.com/watch?v=fpc9fxkuV6o

Bud Abbott & Lou Costello

Bud Abbott ve Lou Costello ikilisi 1935-1957 yılları arasında burlesk tiyatrolarda başlayan şovlarını sahnelerden sinemaya ve televizyona taşımayı başarmıştır. 1940’ta çekilen One Night in Tropics filmindeki kısa rollerine karşın bütün şovu çalmayı başaran ikili, Buck Privates’tan itibaren tam 36 filmde birlikte rol alırlar. Bu filmlerin çoğu Hollywood korku filmlerinin parodileri şeklindedir. 1942’de başlayan televizyon macerası ise kısa kesintilere karşın 1950’lerin ortasına kadar devam eder. Bu şovu, filmlerini yeniden hatırlatmak için fırsat gören ikili bir süre boyunca daha gündemde kalırlar. Universal ile sözleşmelerinin 1955’te sona ermesi ile ikilinin yolları ayrılır. 1959’da Costello’nun kalp krizi sonucu hayatını kaybetmesinden sonra Abbott komedyenlik kariyerini devam ettirir ve övgüler alır. Fakat Costello’nun yokluğunda bu performanslar çok uzun soluklu olmayacaktır.

Dean Martin & Jerry Lewis

1946 yılında bir barda tanışan Martin-Lewis ikilisi, özellikle slapstick tarzındaki şovlarıyla önce sahnelerde ardından ise televizyonlarda büyük başarı kazanırlar.  1949 yılında ilk filmleri My Friend Irma dahil toplam 17 filmde başrolleri paylaşan ikiliden Martin, genelde ciddi ve kurnaz olan karaktere hayat verirken Lewis ise asıl komedi yükünü taşıyan rolleri üstlenir. İkili arasındaki bu metot farklılığı zamanla aralarının açılmasına neden olur. Aynı rollerden bıktığını söyleyen Martin, Rio Bravo ve Ocean’s 11 gibi daha “jön” rollere girerken Lewis ise The Bellboy ve The Nutty Professor gibi komedi filmlerine karşın zamanla gözden düşecektir. İkili 1976’da Jerry Lewis’in televizyon şovunda bir araya gelmelerine karşın Martin’in 1995’teki ölümüne değin, birlikte bir daha sahnede yer almazlar.

Franco Franchi & Ciccio Ingrassia

Kısaca Franco ve Ciccio olarak bilinen Franco Franchi ve Ciccio Ingrassia ikilisi için İtalya tarihinin en meşhur komedyenleri denilebilir. Oyunculuk yapmak için şanslarını deneyen ikili tesadüfen yine (!) bir barda tanışırlar ve 1950’lerden itibaren önce tiyatro alanında, ardından ise sinemada başarıdan başarıya koşarlar. Tam 116 filmde yer alan ikili zaman zaman Vittorio de Sica, Federico Fellini gibi yönetmenlerin filmlerinde de görünürler. Birlikte yer aldıkları filmler eleştirmenler tarafından “basit ve aptalca” olarak tanımlanmasına karşın halk nezdinde büyük ilgiyle karşılanırlar. Birkaç kez ayrı düşmelerine karşın Franco’nun 1992 yılındaki ölümüne kadar bir arada kalan ikili, ülkemizde “Yavru ile Katip” olarak tanınırlar. James Bond’dan esinlenerek yarattıkları 002 serisi o kadar başarılı olur ki Türkiye’deki tüm Yavru ile Katip filmleri 002 adıyla anılır. İkilinin ülkemizdeki seslendirmelerini Altan Erbulak ve Erol Günaydın yapmıştır.

Jack Lemmon & Walter Matthau

İkilinin, 1968 yılında başlayan Odd Couple serisi ile filmlerde hayat bulan serüvenleri uzun yıllar devam etmiş olup birçok filmde birlikte rol almışlardır. Beraber çekmiş oldukları ilk film olma özelliği taşıyan 1966 yapımı The Fortune Cookie ile ikili kült filmlerden hatırlanacak iki isim olma yolunda büyük adımlar atmışlardır.  Öyle ki, Matthau bu filmdeki performansıyla En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Oscar’a uzanmıştır. Efsane yönetmen Billy Wilder’ın tek tek keşfetmiş olduğu bu isimler yedinci sanat adına güzel bir kazanım.

http://www.youtube.com/watch?v=A58OtN9h918

Zeki Alasya & Metin Akpınar

1980’lerin başında başlayıp 90’lara kadar süren bir furya olan Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nun kurucuları arasında yer alan ikiliden Akpınar, kariyerine 1964 yılında “Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım” adlı oyunla başlıyor. 1972 yılında film çevirmeye başlayan Alasya ile beyazperdedeki yolları Ertem Eğilmez’in yönettiği Tatlı Dillim filmindeki yan rollerde kesişiyor. Zeki & Metin ikilisi olarak bir ekolün parçası oldukları ilk filmden bahsedecek olursak, 1974 yapımı ve yine Ertem Eğilmez’in yönetmen koltuğunda oturduğu Salak Milyoner filmini ele alabiliriz. Birlikte 24 filmde oynayan ikilinin ortak başrolü paylaştığı filmlerin özelliği, oyunlarındaki toplumsal ve politik taşlamalarla paralel olarak toplumsal içerikli komedi filmleridir.

Kemal Sunal & Halit Akçatepe

Kemal Sunal filmleri Türk Sineması’nda bir ekoldür. Çevirdiği filmlerde genellikle saf, şanslı, şaşkın, iyi yürekli karakterleri canlandıran Sunal, sinemamızın en iyi komedi oyuncusudur. Halit Akçatepe’yle yakaladığı uyum, 1974’te beyazperdeye uyarlanan Rıfat Ilgaz’ın aynı adlı eseri Hababam Sınıfı serisiyle başlar.  Akçatepe’nin can verdiği “Güdük Necmi” karakterine kıyasla Sunal’ın “İnek Şaban” karakteri daha ön plandadır. Akçatepe çoğunlukla Sunal’ın karakterini yönlendiren, ona kafa tutan, onu şakalayan cin fikirli bir karakterdir. İkili birlikte birçok film çevirmişse de özellikle 1976 yılında Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Gulyabani isimli romanından uyarlanan Süt Kardeşler filmi ve 1977 yılında yine Ertem Eğilmez’in yönetmen koltuğunda oturduğu Şabanoğlu Şaban filmiyle halkın sevgisini perçinlemişlerdir. İkiliyi muzır halleri, uyumları ve replikleriyle hatırlarız.

Gene Wilder & Richard Pryor

1976-1991 yılları arasında farklı dönemlerde dört filmde birlikte yer alan Gene Wilder ve Richard Pryor ikilisinin oldukça ilginç bir kimya tutturduğunu söylemek gerek. Bireysel olarak oldukça iyi komedyenler olan ikilinin yolu ilk kez 1976 tarihli Silver Streak filminde kesişir. Filmin gişede büyük iş yapması ile ortak projelere giren, yeri geldiğinde senaryosunu yazdıkları filmlerde birbirlerini oynatan ikilinin sonraki filmi Stir Crazy’dir. Sidney Poitier’in yönetmenliğini yaptığı bu film, başarısı kadar Pryor’ın sağlık sorunları ile de anılır. Uyuşturucu bağımlılığının yanı sıra intihara da teşebbüs eden Pryor, buna karşın Wilder’ın desteğiyle sinema dünyasından kopmaz. 1986 tarihli See No Evil, Hear No Evil (televizyonlarımızda “Bana Göz Kulak Ol” ismiyle oynar) sonrasında 1991’de son filmleri olan Another You’da yer alırlar. Bu filmin başarısızlığı, ikilinin de yollarını ayırır. Bugün baktığımızda Wilder’ın eksantrik kişiliği ile Pryor’un uslanmaz tavırlarının birleşiminin, sinema tarihine bir armağan olduğu söylenebilir.

http://www.youtube.com/watch?v=L5ylel-imFg

Kevin Smith & Jason Mewes

Aslında bir çizgi roman satıcısı olan Mewes, yakın arkadaşı Kevin Smith sayesinde sinema dünyasına dâhil oldu. Smith sürekli Jay ve Silent Bob gibi hikâyeler yazardı. İlk filmlerini bütçe sıkıntısı sebebiyle siyah beyaz ve arkadaşlarını oynatarak çeken Smith, Clerks (Tezgâhtarlar) serisinde Mewes’e Jay karakterini emanet etti. Sonrasında farklı yönetmenlerle farklı projelerde yer alsa da Mewes hep Jay karakteriyle anıldı. İkilinin başrolde oynadığı Jay and Silent Bob Strike Back filmi gerek Smith’in filmografisine yapılan göndermeler, gerek sinema piyasasına dair ironilerle olsun komedi türünde iz bırakan cinsten. Star Wars serisi ve Spielberg sineması gibi popüler kültür öğelerine göndermelerde bulunan filmi absürt espri olgusunu sevenler tercih edebilir.

Jackie Chan & Chris Tucker

1962’den bu yana 100’ün üstünde film çeviren Chan ile, ona kıyasla çok daha mütevazı bir filmografisi olan Tucker’ın bir araya geldiği yapım; orijinal adıyla Rush Hour ya da dilimize çevrilmiş haliyle Bitirim İkili serisidir.  Aksiyon-komedi filmleri dendiğinde akla ilk gelen isimlerden olan Chan doğal olarak ön planda tutulsa da Tucker’ın jest ve mimikleriyle akıllara kazınan performansını göz ardı edemeyiz. Hong Kong kökenli aksiyonla Afro-amerikan mizahının karması olan filmin ikilisi, başarısı paralel olarak düşse de serinin üç filminde de birlikteler…

Ben Stiller &Owen Wilson

1990’larda ortaya çıkan ve gişe canavarı komedilerde yer alan oyuncuları ifade etmek için uydurulan “Frat Pack” ekibinden Will Ferrell, Steve Carell, Vince Vaughn ve Jack Black gibi isimler çıkmış olsa da, Ben Stiller ve Owen Wilson’ın ikili olarak uyumlarına yaklaşabilen başka bir gruptan söz edemeyiz. Gerçek hayatta da oldukça yakın dost olan ikilinin yer aldığı filmlerin sayısı 10’a yaklaşırken bu filmler arasında Meet The Parents, Zoolander, Night at The Museum ve Starsky&Hutch’ı sayabiliriz. Eğer bu komediler sizin için fazla suluysa şansınızı Wes Anderson harikası olan The Royal Tenenbaums’ta deneyebilirsiniz.

Simon Pegg &Nick Frost

İngiliz oyuncular Simon Pegg ve Nick Frost’un ortaklığı 1999 yılında başlayan Spaced dizisine dayanıyor. Fakat ikilinin bizlere sunulan bir lütuf olduğunu ancak Cornetto Üçlemesi ile idrak edebildik. Özellikle üçlemenin ilk filmi olan Shaun of The Dead ile ikilimiz zombi alt türünün klişeleri ile olabildiğince dalga geçerek –ve bunu oldukça İngiliz bir biçimde- yaparak kalplerimizi fethetmişlerdi. Üçlemenin diğer filmleri Hot Fuzz ve The World’s End bu başarıyı sürdürürken Pegg de çaktırmadan Hollywood filmlerinde boy göstermeye başladı. İkilinin tek başlarına yaptıkları işlerin çok etkileyici olmadığı düşünülürse yeni bir üçleme planlamalarına şaşırmamak lazım.

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi