2013’ün Oscar adayı filmlerinden biri olan Roket’in yönetmeni Kim Mordaunt tam bir seyyah sinemacı. Avustralyalı yönetmenin çok farklı ülkelerde ödüllü çalışmaları var.

Sydney Teknik Üniversitesi’den mezun olan yönetmen, ardından İngiltere’ye gidip Londra Müzik Akademisi ve Dram Sanatı okulunda oyunculuk eğitimi almış. Oyuncu olarak başladığı kariyerine bir süre sonra yönetmen olarak devam etmiş. Mülteci kamplarında ve cezaevlerinde sinema eğitimleri gibi çalışmalarla sinemayı hayata yayan hamleler yapan Mordaunt, popülerliğin tuzağına düşmeden ilmek ilmek örmüş sinemayla kurduğu ilişkiyi.

Yönetmenin Bulgaristan’ın dönüşümünü anlatan bir belgeseli de var, Vietnam, Tayland, Arap ülkeleri ve Avustralya’da Aborjinler için  çektiği belgeseller de. Laos’u anlatan Bomba Hasadı adında bir belgesel de çekmiş. O belgeselde, sonradan çekeceği filminde de ana olguyu oluşturan patlamamış bombaları anlatmış. Bomba Hasadı belgeseliyle çok sayıda ödül alan yönetmen, bu yapımdan sonra belgeselden kurmacaya yumuşak bir geçiş yaptı.

Avustralya’nın 2013 Oscar adayı Roket, Laos’da çekilip uluslararası dolaşıma giren ilk yapım. Sadece bu özelliğiyle bile izlenmeyi hak ediyor. Roket filminden önce filminin anlattığı Laos’tan ve Laos’taki sinema hareketlerinden de biraz dem vurmak istiyorum.

Laos’ta Sinema Hareketleri

Bazı ülkeler vardır; varlıklarıyla kimseyi haberdar edemezler. O ülkeleri tanımamız için bir vesilemiz yoktur. Özellikle Asya kıtasının içlerinde irili ufaklı birçok ülke bizim için bir muammadır. Güneş oradan doğsa da bizim için ışıklar o taraftan parlamıyor. Laos da bunlardan biri. Güneydoğu Asya’da olan ülke, Tayland ve Vietnam’a komşudur. Laos küçük, çok etnik yapılı ve denize kıyısı olmayan bir kara ülkesi. Nüfusu 4.5 milyon kadar.

Laos, Vietnam Savaşı’nda bomba yağdırılmış bir ülke. Vietnam’a reva görülen zulümden Laos da payını almış. Ülkenin dört bir yanı yarım milyon olduğu tahmin edilen patlamamış bomba kalıntılarıyla dolu. Yılda 100 kişi bu bombalara denk gelip Amerikan marifetiyle ölmeye devam ediyor. 1970’lere kadar yılda 600 kişi ölüyormuş lakin zaten az insanın yaşadığı bu yoksul ülkede patlaya patlaya (!) çok insan da kalmayınca ortalama düşmüş anlaşılan.

Bugüne dek on iki adet uzun metraj filmin yapıldığını biliyoruz. Fakat maalesef sadece üç tanesi günümüze kadar ulaşabilmiş. En eski belgesel film 1956 tarihine ait dönemin kraliyet ailesinin çekimleri. İlk uzun metraj film 1960’da çekilen Fate of the Girl filmidir. Somchith Pholsena’nın Laos ordusuyla ilgi çektiği bir belgesel olan 1983 yapımı The Voice of Guns from the Plain of Jars (Siengpuan chark Thonghai) Laos’un ilk uzun metraj yapımıdır.

70’lerin sonuna doğru Laos hükümeti 6 öğrenciyi Rusya, Bulgaristan, Macaristan, Hindistan ve Çekoslovakya’da bulunan çeşitli film okullarına gönderdi. Som Ock Southiponh bu öğrencilerden biri olarak Prag’daki Charles Üniversitesi Film ve Televizyon Fakültesi, Sanat ve Müzik Akademisi’nde öğrenim gördü. Laos’un en önemli sinema adamı olan yönetmen, 1988’de siyah beyaz olan Red Lotus (Boa Deng) isimli filmi yönetti. Böylece Laos’un ikinci uzun metraj filmini yapmış oldu. Son derece zor şartlarda ve olanaksızlıklarla yapılan bu film Laos’un dışında Sovyetler Birliği, Japonya, Tayland ve Kamboçya’da gösterim şansı buldu. 1997’de Kamboçya’daki Phnom Penh 1. Güneydoğu Asya Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü’nü kazandı. 1989’da Southiponh Laos’un devlet sinema şirketi olan Lao State Cinematography Company’den ayrılıp Lao-Inter Arts’ı kurarak Laos’un tek özel film şirketini hayata geçirdi. Bu yoksul ülkenin sinema adamı, eşiyle birlikte bir fırın açıp ticaret yapmaya başladığında tek amacı bir kamera alabilmekti. Kaynaklar, açtığı fırında çalışan Southiponh’un beş yıl sonra profesyonel bir kamera alacak parayı kazandığını yazıyor. Fransa’dan bulduğu fonla 1994 yılında 26 dakikalık bir belgesel olan Lenetene en Spinning Tops’u çekti. Belgesel, Yamagata Uluslararası Belgesel Film Festivali’nde gösterildi. 1995’de Laos’daki geleneksel danslar üstüne Lao Lamvong belgeselini çekti.

1998 yılında Tayland ortaklığıyla yeni bir uzun metraj film projesi gerçekleştirildi. Good Morning Luang Prabang isimli fim, Laoslu Anousone Sirisackda ve Taylandlı Sakchai Deenan’ın birlikte yönettikleri bir proje. Film, Laos kökenli bir Taylandlının yapımcılığında çekildi. Filmde Tayland’ın tanınmış ismi Ananda Everingham ve Laoslu güzellik kraliçesi Khamly Philavong başrolde oynadı. Filmde Laos’a gezmeye gelen bir fotoğrafçıyla ona rehberlik eden genç bir kızın aşkı anlatılıyordu.

Sinemada Laos Gerçekliği: Roket 

the-rocket-filmloverss

Laos’ta çekilip de uluslararası dolaşıma giren ilk film olarak duyurulan Roket, Laos’a oryantalist bir gözle bakmayan coğrafyanın gerçekliğine uygun bir film. Doğayla iç içe bir yaşam sürerken yaşadıkları bölgenin istimlâk edileceğinden dolayı başka bir yere gönderilen bir ailenin yaşadıklarına odaklanıyor. Film, ailenin kötü şans getirdiğine inanılan çocuğu Ahlo’nun gözünden anlatıyor yaşananları. Gönderildikleri yerde de huzur bulamayan aile, kimsesiz küçük kız Kia ve onun James Brown hayranı marjinal amcası Purple ile tanışarak yollara düşer.

Her yer Vietnam Savaşı’nda ABD’nin attığı patlamamış bombalarla dolu olduğundan ev yerine öldürecek bombalarla karşılaşıyorlar. Bu kadar bombanın, patlayıcının gündelik hayata yayıldığı bir coğrafyada bir festival düzenlenirse o da tabi ki roket festivali olurdu. Her yıl düzenlenen en yükseğe roket yollama festivali ise bu ailenin tek kurtuluşu gibidir.

Roket, renkleriyle, görüntüleriyle, çoğunluğu amatör oyuncularıyla gerçek bir Laos fotoğrafı koyuyor önümüze. Kır hayatı, yaşamın zorluğu, açmazları, küçük şeylerle mutlu olmanın huzuru önümüzde belirir bu filmde.  Bilinmeyen, belki adını bile duymadığımız bir ülkeden insan hikâyeleri sunuyor bize. Üstelik insanların içine girerek hissederek yapıyor bunu. Roket, oryantalist bakışla değil de coğrafyanın gerçeklerini görerek çekilmiş bir film.

Roket festivallerde birçok ödül aldı. 2013 Berlin Film Festivali’nde En İyi İlk Film, Çocuk Jürisi En İyi Film ve Uluslararası Af Örgütü Ödülü bunlardan bazıları. Tribeca Film Festivali’nde ise En İyi Film seçildi. Yabancı Dilde En İyi Film dalında Oscar ödülü adayı oldu.

Hollywood sineması Vietnam’dan sıkılıp Laos’da yaptıklarını da anlatmaya başlarsa kuşkusuz bu yoksul, iyi niyetli insanlar bir anda acımasız katillere, ruhsuz bedenlere dönüştürülecekler. Henüz Laoslular masumiyetlerini kaybetmeden, keşfedelim onları. Bunun için Roket filmi yegâne vesiledir.

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi