Gılgamış’ destanından bu yana hikaye anlatımı belirli yol haritaları eşliğinde birkaç ayrı şekle bürünmüştür. Elbette bağımsız yapılar var olsa da klasik anlatı yapıları birbirinden çok da farklı etmenler barındırmaz. Özellikle Aristoteles ile özdeşleştirilen ve yoğun olarak kullanılmaya başlanan 3 perdeli yapı hikaye anlatımının en önemli nosyonlarından biri.

Herhangi bir fikir ele aldığınızda, bu hikaye elbette gelişecek, değişecek ve bu noktada içinden çıkılmaz bir hale bürünebilecektir. Senaryo yazarına basit bir yol haritası veren 3 perdeli yapı, yazarın hikayenin derinliği içerisinde kaybolmasını ya da kısır bir döngüye hapsolmasını engeller. 3 perdeli yapı yani 3 acts bildiğimiz en basit haliyle giriş – gelişme – sonuçtan oluşur.

Syd Field’ın dramatik yapısını ayrıntılarıyla öğrendikten sonra hikayenizin iskeletini rahatlıkla belirleyecek sonrasında da boşlukları tamamlamaya başlayabileceksiniz.

syd-field-paradigma-filmloverss

Yaklaşık 25-30 dakikalık bir süreye tekabül eden giriş bölümünde karakterlerinizin ve hikayenizin kurulumunu yapmalısınız. Yaklaşık 10. dakikadan itibaren ise inciting incident olarak adlandırılan filminizin ne üzerine olduğunu ya da karakterin temel motivasyonunun ne üzerinden ilerleyeceğinin ilk ipucunu verebileceğiniz ve böylece izleyiciyi hızlıca yakalayabileceğiniz bölüme geçiyoruz. Örneğin The Matrix için konuşacak olursak Neo bilgisayarının önünde uyuyakalmışken, ekranda beliren “Matrix has you” cümlesi Matrix’in inciting incident‘ı olarak tanımlanabilir. Olayların değişeceği ya da bir tuhaflık olduğu sezilir yani izleyici bir bakıma kışkırtılır. Entrika noktası 1, yani plot point 1 karakterin dramatik yolculuğunda işlerin karışmaya başladığı evredir. Karakter mu noktada mücadelenin içine girmeyi genellikle kabul eder.

2. perde ise bütün filmin en uzun bölümüdür ve genellikle kendi içerisinde de iki ayrı parçaya ayrılır. 2. perdede hikayenin gelişimi sürmeye devam eder. Artık karakterleri iyice tanırız ve karakter filmik dünyaya dair ihtiyacı olan becerileri edinmeye başlar. Matrix için bu durum Neo’nun Morpheus’tan eğitim aldığı süreci kapsar. Daha farklı bir açıdan örneğin 500 Days of Summer filminde, ilişkinin yaşandığı ikilinin birbirini tanıdığı genel süreyi kapsar. Pinch 1 ya da çimdik 1, seyirciye izlediği hikayenin ne üzerine olduğunu vurgulayan bir hatırlatıcı görevi görür.

Mid point yani orta nokta, 90 dakikalık bir filmde 45. dakika civarına, iki saatlik bir filmde ise genellikle 60. dakikaya tekabül eder. Mid point, yanıltıcı bir climax gibidir. Kısacası olaylar sonuca kavuşmuş gibi hissedilir ancak bu durum yanıltıcıdır. Karakterin peşinden gittiği ihtiyacını nihayet elde etmiş gibi görünmesi olarak tanımlanabilir. Örneğin bir romansta bu durum genellikle çiftin ilk kez seviştiği zaman dilimine denk gelir. Pinch / çimdik 2 de benzer şekilde hikayenin ne üzerine olduğunu izleyiciye bir kez daha hatırlatır. Bu pinch noktaları önemlidir çünkü en uzun perde olan ikinci perdede izleyiciyi kaybetmemek için ana temayı vurgulayıcı hatırlatmaların yapılması faydalı olabilir.

Plot point 2, yani entrika noktası 2 sonu iyi biten filmlerin genellikle en kötü ve en dramatik ögelerini barındırır. Kötü adamla yüzleşme, savaşla karşı karşıya gelme, sevgilinin kaybedilmesi gibi genellikle karakteri sıfıra vuracak kadar zorlayan deneyimlerle karşı karşıya gelinen bölümdür. Kötü sona sahip filmler içinse durum tam tersidir. Plot point 2 karakterin kendini inanamayacağı kadar güzel durumların içinde bulmasıyla ilerler. 3. perdeye geçtiğimizde ise artık olayları sonuca bağlamamız gerekmektedir ve bu sonuç genellikle plot point 2‘da verdiğimiz mesajın tam tersi olacak şekilde gerçekleşir. Climax yani doruk noktası olarak adlandırabileceğimiz bölümde olaylar son noktaya kadar tırmanır. Bu tırmanmanın sonucunda ise hızlı bir çözülme gelerek izleyici rahatlatılır yani katharsise ulaştırılır. Climax için filmin en heyecanlı noktası olduğu yorumu yapılabilir. Filmin öncesinde yer alan bütün olaylar ise adeta izleyiciyi climaxe hazırlayan araçlar gibidir. Çözülme bölümünde ise nihai sonuca ulaşarak mutlu ya da mutsuz bir son ile hikaye tamamlanır.

3 perdeli yapı ile ilgili ayrıntılı bilgi almak için aşağıdaki videoyu da izleyebilirsiniz.

 

Görsel Kaynak

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi