86. Akademi Ödülleri Töreni’nin yaklaşmasıyla sinemaseverlerin sonucunu en çok merakla beklediği kategorilerden biri de “En İyi Yönetmen” ödülü. Perde arkasında filme katkıda bulunan yapımcıları bir kenara bırakırsak çoğu zaman filmlerin kendisiyle özdeşleştirdiğimiz yönetmenler, eserlerinin gözle görünür sahipleri olarak filmlerinin başarısıyla ve başarısızlığıyla doğrudan ilişkilendirilirler. Filmlerle olan bu bağlantıları ise çoğu zaman Akademi’nin stratejik kararlarının bahanesi haline gelir.

En iyi film ödülünü kazanan bir yapımın yönetmeninin ödüllendirilmemesi ya da tam dersi durumun yaşanması, çoğu zaman tartışmalara neden olur. Aynı şekilde Akademi, “En iyi film” ödülünü kazanan bir yapımı “En iyi yönetmen” ya da “En iyi Senaryo/Uyarlama Senaryo/Kurgu” dallarından biriyle daha ödüllendirerek aldığı kararın meşruiyetini sağlama yoluna gitmektedir. Bunun sonucunda en iyi yönetmen ödülü, önemli bir kategori olmasının yanında stratejik açıdan da önem arz eder. En iyi film ödülü kazanan 85 filmin 62’si aynı zamanda yönetmen dalında da ödülü kucaklamıştır. Buna karşın bugüne kadar sadece dört film, yönetmeni aday gösterilmemesine karşın en iyi film seçilmiştir. (Son örnek geçtiğimiz yıl ödüle uzanan “Argo” filmi)

Bu yıl en iyi yönetmen dalında adaylık kazanan beş yönetmenin tamamı, aynı zamanda film dalında da yarışma içerisinde olacaklar. Adaylar arasında en çok şans tanınan ve bana göre ödülü en çok hak eden yönetmen adayı ise Alfonso Cuaron. Ananı da (Y Tu Mama Tambien) ve Son Umut (Children of Men) filmleriyle daha önce Uyarlama Senaryo ve Kurgu dallarında adaylık kazanan Cuaron, Yerçekimi (Gravity) ile ilk kez yönetmen dalında adaylık kazandı. Yerçekimi’nin teknik açıdan yarattığı heyecanı, James Cameron’un Titanic ve Avatar ile yarattığı heyecana benzetiyorum. Şatafatlı bu iki örneğe karşın Cuaron, uzayı mekan olarak belirleyerek neredeyse hiçliğin içinde plan sekanslar ve birinci şahıs kamera kullanımı ile epik bir anlatım tutturmayı başarıyor. Bilimkurgu / fantezi filmlere mümkün olduğunca burun kıvırmaya çalışan Akademi’nin Cuaron’u ödüllendirmesi aynı zamanda “iyi iş çıkardın ama en iyi film ödülünü sana veremeyiz” üzüntüsünü ve tesellisini yansıtacaktır. İlginç bir nokta da Cuaron kazandığı takdirde, en iyi yönetmen ödülünü alan dördüncü “anglo-sakson ya da Amerikan vatandaşı olmayan” sinemacı unvanını kazanacak. (Diğerleri Bernardo Bertolucci, Roman Polanski ve Michel Hazanavicius)

Cuaron’dan sonra en iddialı isim, ilk kez adaylık kazanan İngiliz yönetmen Steve McQueen. 12 Yıllık Esaret (12 Years A Slave)’in, törenin en iddialı filmi olduğu düşünüldüğünde McQueen’in şansını görmezden gelemeyiz. Yine de Açlık (Hunger) ve Utanç (Shame) filmlerini görmezden gelenin de Akademi olduğunu unutmayalım. McQueen’in bu iki önemli filmi tek bir adaylık dahi kazanamadılar. 12 Yıllık Esaret ise şüphesiz ki bu iki filme göre daha az provokatif ve ana akıma uygun. Her ne kadar McQueen, kölelik sorununa ezilen kadar ezenin açısından bakmaya çalışmış ve rahatsız edici kadrajlar kullanmış olsa da ilk iki filminin aksine çok da üstün bir yönetmenlik performansı gördüğümü söyleyemem. Cuaron’un şansı düşünüldüğünde 12 Yıllık Esaret’in Film-Yönetmen kombosu yerine Film-Uyarlama Senaryo kombosu yapacağını düşünüyorum.

Filminin rüzgarını arkasına alan bir diğer yönetmen ise David O. Russell. Özellikle son üç yıldır törene ambargo koyan Russell’ın üçüncü adaylığında heykelciğe uzanmasının tek yolu, Düzenbaz (American Hustle)’ın ödül gecesi büyük patlama yapması olacaktır. Russell’ın, 12 Yıllık Esaret’in en büyük rakibi olan Düzenbaz’daki performansı için McQueen’e benzer yorumlarda bulunmak mümkün. Scorsese’nin Sıkı Dostlar (Goodfellas) filminin daha çerezlik bir versiyonu olarak gördüğüm Düzenbaz’da Russell, 70’ler atmosferini yaratmada ve her zamanki gibi oyuncu yönetiminde ne kadar başarılı olsa da sırtını bunlara ve yapımcı desteğine dayayarak herhangi bir yenilik peşinde koşmuyor. Bu nedenle Russell’ın adaylığı, yönetmene “doğru yolda olduğu” mesajını vermekten öteye gitmiyor.

Gösterime geç girmesi nedeniyle Akademi Ödülleri’nde kendisine yer bulsa da yeterince pişmediğini düşündüğüm Para Avcısı (The Wolf of Wall Street), usta yönetmen Scorsese’nin son yıllardaki en iyi işi. Boardwalk Empire’da birlikte çalıştığı Terrence Winter’ın senaryosunu üç saat boyunca oldukça dinamik bir biçimde işleyen Scorsese, kullandığı kadrajlar ve kurgu tercihleri ile 72 yaşında hala ufuk açmaya devam ediyor. Filmin en dikkat çekici özelliklerinden biri ise 80’li yıllardan 90’lara uzanan hikayesinde nostalji kavramına ya da abartılı set tasarımlarına yer vermemesi. Scorsese’nin bu tercihi hikayeyi, göz boyamanın önüne taşıyor ki bunun oldukça riskli bir tercih olduğunu da söylemek lazım. Benim açımdan Cuaron’dan sonra bu ödülü en çok hak eden isim Scorsese olacaktır. Sekiz adaylığına karşın (William Wyler’dan sonra en çok adaylık kazanan ikinci yönetmen) sadece bir kez ödüle layık görünen yönetmenin ise bu konuyu çok da düşündüğünü zannetmiyorum.

Beş aday arasında hiç şansı olmayan tek isim ise Alexander Payne gibi görünüyor. Sideways ve Senden Bana Kalan (The Descendants) ile iki kez uyarlama senaryo dalında ödülü kazanan Payne’in, yönetmenlik dalındaki üçüncü adaylığı getiren Nebraska ile çok sevdiği yolculuk temasına döndüğü söylenebilir. İlk kez bir filminin senaryosuna katkıda bulunmayan Payne, siyah beyaz geniş ekran çektiği filmle unutulmaz kareler yakalıyor. Fakat Nebraska, Sideways’in aksine senaryo dokunuşundan uzak bir film. Varoluşçu bir yapıya sahip olmaktan çok izleyicinin duygularına hitap ediyor ve başarılı oyunculuklarla öne çıkıyor. Kendini sürekli tekrar eden temalarla karşılaşırken açıkçası bir Alexander Payne filmi izlediğimi ancak müzik ve görüntü tercihleriyle anlayabildiğimi söylemeliyim.

Sonuç olarak yarışın Alfonso Cuaron ve Steve McQueen arasında geçeceğini düşünüyorum. Onlara en yakın aday ise Düzenbaz filminin ödül gecesindeki performansına göre David O. Russell olacaktır. Kendi adıma Cuaron ve Scorsese’nin ödülü kazanması, genç sinemacılar için güzel bir örnek teşkil edecek.

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi