Leonard’ın Hastalığı Gerçek Olgulara Dayanıyor

memento-filmloverss-6

Memento’nun ana karakteri Leonard’ın geçirdiği rahatsızlık ve bunun sonucu olarak zihninde açılan ‘yara’ filmin ana merkezi ve olayların şekillenmesinde, zamansallığını kaybetmesindeki en büyük etmen. Bu etmen ise tamamen gerçek olgulara dayanmakta. İleriye Dönük Amnezi olarak bilinen bu rahatsızlıkta şok geçiren zihin bu şoktan sonraki anılara ket vuruyor ve bu tepkiyle beraber şok öncesi her detayı hatırlayan zihin bundan sonra olan olaylara ket vurduğu için tam nedeni bilinmeyen bir hafıza kaybı yaşanıyor. Filmde bu gerçek rahatsızlık muazzam bir şekilde temsil edildiği için, film vizyona girdiğinde birçok nörobilimci filmi bilimsel açıklamalara uygunlukta mükemmel olarak yorumlamış.

Christopher Nolan’ın Memento İçin Bilinmeyen Esin Kaynağı

memento-filmloverss-7

Yönetmen Nolan Memento’nun zamanın birbirine girdiği ve çizgisel, lineer bir anlatısı olmadan filmin hikayesinde kurgusunun ilerliyor olması sinema tarihinde alışılmamış bir şey olmadığı için ilk başlarda hem eleştirilmiş hem de yönlendirilmiştir. Sinema tarihinin zamansız olarak anlatıldığı ve izleyiciye kurgu içerisinde bir nevi bilmecelerin sunulduğu 1968 yılı yapımı Alain Resnais imzalı Je t’aime, je t’aime ile; 1983 yılı yapımı David Hugh Jones imzalı Betrayal, Memento için bir yapı taşı olarak ortaya atılmıştı. İki filminde belki izleri Memento’da bulunsa da asıl filmin iskeletini oluşturan ve yönetemene büyük ilham vermiş yapım bir edebi eserdir. Graham Swift tarafından kaleme alınmış olan 1983 yılında basılmış Waterland kitabı, Nolan’ın Memento’su için büyük bir ilham kaynağı olmuştur.

Doğrusal Bir Şekilde İlerlemeyen Memento’nun Sebebi Pizza Siparişi

memento-filmloverss-8

Karısının katillerini ararken Leonard, izleyici bu yolculuğa düz bir çizgi üstündeki anlatı ile hakimlik kuramaz. Nolan’ın Memento’su izleyiciyi kaybetme pahasına da giriştiği kurgusal zaman ve mekan denkleminde zor olanı seçmiştir ve aslında film tam orta noktasında başlamaktadır ve filmin başlangıcı ve bitişi bir bütünlük oluşturup filmi dairsel bir konuma yerleştirir. Nolan böyle bir film yapmasını ise ‘pizza siparişi teorisi’nden kaynaklı olduğunu dile getiriyor. Evde televizyonda bir film izlerken izleyici bir pizza sipariş eder ve film henüz bitmemişken bu pizza gelir. Kapıya gidiş, alışverişin yapılması ve televizyon karşısına geri dönüş üç-dört dakikayı alır. Bir filmin kaçırılan bu dakikaları izleyici zihninde telafi edilir ve film gözün önünde devam eder diye bu teoriyi açıklıyor Nolan ve tam da bu noktada Memento’nun kendisi için önemini ile getiriyor: ‘eğer Memento’nun üç dakikasını kaçırırsanız bütün filmi kaçırmış olursunuz’!

Bir Anlık Kesişme ile Leonard’ın Geçmişinin Yansıması

memento-filmloverss-9

Karısının ölmesinden sonra Sammy, götürüldüğü akıl hastanesi olarak nitelendirebileceğimiz bir enstitüde bir sandalye üzerinde oturmaktadır. Bakışların keskinliğinde gördüğümüz Sammy’nin tam önüne doğru biri yürüyüp onun önünde durduğunda sahne kesilir ve kurgunun büyüsü bir anda Leonard’ın odasına geçer. Burada tam Leonard’ın telefonla konuşmasından önceki saniye gözükür ve Leonard sanki bir anda Sammy’nin yerine geçmiştir; aynı sandalyede oturmaktadır. Bu kesişim anında aslında Leonard ile Sammy’nin bir kesişim noktası verilir ve bu kesişim ile beraber Sammy ile Leonard’ın geçmişi, bugünü ve geleceği aynı potada usta yönetmen tarafından eritilir, paralel hikayelere dönüştürülür.

Memento’da Yer Alan Nolan’ın Gelecek Filmlerinin Sinyalleri

memento-filmloverss-10

Nolan’ın 2000 yılında çekmiş olduğu Memento filmi şu anki perspektiften bakıldığında yönetmenin geleceği için büyük mesajlar taşıyormuş düşüncesi yaratıyor. Memento’nun bir sahnesinde Leonard hızlı bir şekilde geçmişinin ve geleceğinin kavgasını verdiği anda bir çizgi roman dükkanının önünden geçer. Bu çizgi roman dükkanının belki de ilk bakışta büyük bir anlamı olmasa da dikkatli bir şekilde bakıldığında büyük bir mesaj taşımaktadır. Çizgi roman dükkanının camında belirgin bir şekilde Batman amblemi yer almaktadır. Nolan’ın Memento sonrası filmlerine baktığımızda bu amblemi daha çok görüyoruz: Batman Begins (2005), The Dark Knight (2008) ve The Dark Knight Rises (2012). Bununla beraber dükkanın camında Süperman amblemi de belirgin bir şekilde yer alıyor ki Nolan Man of Steel (2013) ve Batman v Superman: Dawn of Justice (2016) filmlerinin yapımcı koltuğunda bu amblemi sinemasına katıyor. Bununla beraber Memento’da Leonard ölmüş olan karısının bir nevi peşinden koşuyor ve bu ölmüş eşler daha sonra Nolan’ın sinemasında tekrar hortluyor; Inception (2010), Interstellar (2014) ve The Prestige (2006).

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi