“Gelecek nesiller, etten kemikten böyle birinin bu dünya üzerinde yürüdüğüne inanamayacak.”
Albert Einstein

20. yüzyıldan bu yana dünya gelişti, değişti ama sakinleşmedi. Emperyalizm ve sömürgeciliğin şekli değişti ama emperyalizme ve sömürgeciliğe direnmek dendiğinde, geçen onca yıla rağmen birçok insanın aklına gelen ilk isim hala değişmedi. Onun adı “Mahatma Gandhi”

Ölümünün üzerinden bu yıl tam 65 sene geçti.  Batı hala yüzyıllardır değişmeyen söylemiyle ilkel buldukları halklara demokrasi, uygarlık götürme adına kendince edindiği misyonunu elinden bırakmamış durumda.  Dünya, 20. yüzyılda Gandhi’nin İngiliz sömürgesi olan ülkesi Hindistan’ı bağımsızlığına kavuşturmak için kendi deyimiyle “Pasif Direniş” olarak nitelediği silahsız ve her şeye rağmen vazgeçmediği mücadelenin benzerini bir daha görmedi.  Yıllarca verdiği bu mücadele sırasında halkının silaha sarılmaması ve şiddete başvurmaması için “Uğrunda ölmeyi göze alacağım birçok dava var ama uğrunda öldüreceğim hiçbir dava yoktur.” sözünü benimsetmek adına birçok kez ölüm orucuna giren Gandhi, sonunda sadece ülkesini özgürlüğü kavuşturmakla, Hindistan’da “Ulusun Babası” olarak anılmakla kalmadı, emperyalizme karşı mücadele verirken sergilediği duruşla tüm dünya halkları tarafından sevilen, 21. yüzyılda dahi anılan bir lider oldu.

Gandhi-1

Biyografi türünde en iyi filmlerden biri kabul edilen “Gandhi”, onun hayatı boyunca yaşadıklarını, nelerin onu böylesi bir mücadeleye zorladığını ve bu mücadele sırasında yaşananları en iyi şekilde özetliyor. Filmde yer verilenler, filmin başında da “Kimsenin yaşamı bir anlatıma sığmaz. Her yıla gereken ağırlığı vermek, bir ömrü şekillendirmede rolü olan her olayı ve insanı katmak imkânsız. Yapılabilecek şey, tarihi kayıtların özüne sadık kalmak ve bu adamın yüreğini anlamaya çalışmaktır.” sözleriyle belirtildiği gibi Gandhi’nin ve Hindistan’ın kaderini değiştiren olaylar üzerine kurulmuş. 11 dalda Oscar’a aday olan 1982 yapımı film, Oscar ödüllerinde  “en iyi film”, “en iyi yönetmen”, “en iyi erkek oyuncu” başta olmak üzere 8 dalda ödül alırken, filmin dünya çapında birçok ödül töreninden 30’un üzerinde ödülü bulunuyor.

“Adaletsiz rejimi, adaletle yıkınız. Alkışlar önüne kansız elle çıkınız.” Gandhi

Film 30 Ocak 1948’de Yeni Delhi’de Gandhi’nin öldürüldüğü gün ve sonrasında düzenlenen, Hindistan halkının yanı sıra, dünya liderlerinin ve basınının da yoğun ilgi gösterdiği cenaze töreni ile başlıyor. Filmin daha ilk dakikalarında görülen, 300.000 kişinin katılımıyla çekilen ve bir filmdeki en kalabalık insan topluluğu olma rekoruyla da anılan sahne, ne kadar özel bir insanın hayatını izleyeceğinize dair fazlasıyla fikir veriyor. Cenaze töreni sırasında yabancı bir basın mensubu Gandhi’yi “Bu büyük övgünün sahibi, her zaman yaşadığı gibi öldü. Alçakgönüllü, serveti, malı mülkü, unvanı, mevkii olmadan Mahatma Gandhi… Ne orduların komutanıydı, ne de dev toprakların hakimi. Ne bilimsel başarıya sahipti ne de sanatsal yeteneğe. Ama dünyanın her yanından insanlar, hükümetler, ileri gelenler ülkesini özgürlüğe götüren bu peştamallı bu küçük adama saygılarını göstermek için el ele verdiler.” sözleriyle anlatıyor.

Gandhi’yi bağımsızlık mücadelesi vermeye zorlayan süreç 1893 yılında Güney Afrika’da trende birinci mevkide seyahat ederken, siyah olması gerekçesiyle ya olmanız gereken yerde, üçüncü mevkide seyahat edersiniz ya da trenden atılırsınız muamelesi sonrası başlar.  Gördüğü muamele sonrası “Bununla savaşılmalı. Biz de Tanrı’nın evlatlarıyız.” sözleriyle yıllarca eşitsizlik, adaletsizlik, toplumsal sınıf mücadelesi ve ülkesinin bağımsızlığı için sürdüreceği mücadelenin tohumları atılmış olur. Film boyunca Güney Afrika’da başlayıp Hindistan’da devam eden ve emperyalizme karşı başlatılan mücadelenin haklı sebeplerini ortaya koyan olaylar bir bir sıralanıyor.  Birçok açından mükemmel olarak nitelenebilecek film politik göndermeleriyle de dikkat çekiyor. İngiltere’nin emperyalist yaklaşımına göndermeler yapan film, tarihi gerçekleri gözler önüne seriyor. Film tüm bunların yanı sıra sürdürdüğü mücadele ile dünya çapında inanılmaz bir üne sahip olan Gandhi’nin Hindistan halkı tarafından lider kabul edildiği ve bir sözüyle çevresindekilerin her şeyi yapabileceği dönemde dahi tuvalet temizlemekten imtina etmeyen ruhani olgunluğunu da ortaya koyuyor.

Gandhi-2

“Umutsuzluğa düştüğümde tarih boyunca doğruluk ve sevginin her zaman kazandığını hatırlarım. Tiranlar ve katiller olmuştur, hatta bir süre yenilmez sanılmışlardır ancak sonunda her zaman kaybederler, düşün bir her zaman.” Gandhi

Ne yazık ki savaştığı değerler uğruna hayatını ortaya koyan, her türlü ayrımcılığa karşı olan ve bunu “Ben bir Hinduyum, bir Müslümanım, bir Hıristiyanım, bir Yahudi. Hepiniz öylesiniz.” sözleriyle ifade eden Gandhi’nin gücü ülkesini bağımsızlığa kavuşturmaya yetmesine rağmen, Hindistan’da yaşayan Hindu ve Müslüman halklar arasındaki parçalanmayı engellemeye yetmeyecektir. Hindistan halkı içindeki Müslüman kitlenin lideri Cinnah filmde “Gandi, Hindistan’ının bağımsızlığı beni ilgilendirmiyor. Ben Müslümanların köleliğini düşünüyorum.  İngilizlerin hükümdarlığı yerine Hinduların geçişini seyretmeyeceğim.” şeklinde ifade ettiği kaygısı ile ülkeyi parçalamaktan çekinmeyecektir. Filmin sonlarına doğru değinilen bu süreç, her türlü doğru yaklaşımına rağmen farklılıkları olan halkları bir arada tutmak için sadece bir liderden daha fazlasına ihtiyaç olduğunu da ne yazık ki gözler önüne seriyor.

Bu filmi özel kılan filme konu olan Gandhi’nin yaşamı yanı sıra Gandhi karakterini canlandıran Ben Kingsley’in müthiş oyunculuğu. İngiliz bir anne ile Hint bir babanın çocuğu olan Ben Kinsgley bu rol için aşırı derecede kilo vermesinin yanı sıra, film öncesinde Gandhi’nin yaşadığı yerleri de gezmiş. Sonuçta, neredeyse ayrılması güç derecede Gandhi’ye benzeyen, filmde rolünün hakkını sonuna kadar veren bir Ben Kingsley çıkıyor karşımıza.

20. yüzyılda ülkesinin yaşadığı sıkıntıya, kişisel olarak gördüğü zulme rağmen duruşuyla ve verdiği mesajlarla insanlığa ders verir nitelikte bir hayat yaşayan, bugün bile birçok lidere örnek olması gereken bir tutum sergileyen Gandhi’nin 40 yılını anlatan filmin bundan sonraki yıllarda da önemini koruyacağına inanıyorum. Bugünlerde gerçekten iyi bir film izlemek istiyorsanız ve üç saatiniz varsa sanırım Gandhi sizin için en iyi seçeneklerden biri olabilir.

İyi seyirler.

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi