Freud, temelini id’in odağı olan şiddet ve cinselliğe dayandırdığı teorileriyle bilim ve sanat dünyasında kabul gördüğünden beri, bir sanat eseri de psikanalitik yorumlarından bağımsız Double yani bir bakıma ikiz gibi görünen karakterler, psikanalizin etkin kullanıldığı filmlerde yalnızca fiziksel bir ikizliğin varlığından çok daha fazlasını içerir. Bu konuda bir inceleme yaparken Freud  eksenli, alter ego, kastrasyon, odipal komplex ve hayali uzuv teorilerini listemizin en başına yazmamız gerekiyor.. Ek olarak alter egoyla yüzleşilen anların olmazsa olmazı olan ayna sahneleri de Doppelgänger karakterlerin açığa çıktığı önemli anlar olarak  Lacan’ın ayna evresini de cepte bulundurmayı gerektiriyor.

Genel bir inceleme yapıldığında double karakterlerin; birbirinden taban tabana zıt iyi/kötü, aktif/pasif, dışa dönük/içe kapalı, iktidar sahibi/iktidarsız, başarılı/başarısız gibi ayrımlar üzerinden farklılaştıklarını görürüz, ve bu iki ayrı pratiğe sahip aynı görünümlü karakterler, dramatik ve filmik bir yolculuğa çıkarak iyiye ya da kötüye evrilen bir değişim geçirirler. Bu değişim, yaşadıkları travmatik bir olaydan kaynaklanan mutlak bir gerçeklik içinde de görülebilir, karakterin hayali dünyasında da geçebilir. Hayalet uzuv teorisi aslında biraz da bu fantezi ve gerçeklik ayrımının yapılmasının gerekli olduğu noktada öne çıkar. Hayalet uzuv, var olmayan ancak varlığı arzulanan ve genellikle vücudun libidinal yatırım yapılmış bir parçasıdır (yani egonun sürekli ulaşmaya çalıştığı, kendisinin idealize modeli) ve bu libidinal yatırım beraberinde voyeristik hazzı da getirecektir. Öznenin, kendini bir nesne olarak görebilmesi dolayısıyla voyeristik haz alabilmesi için bir hayalet beden imgesi ya da doppelgangerı gereklidir.

Doppelgänger: İkiz Karakterlerin İç Yüzünü Görmek

Çatışmanın belki de en dolusunu yansıtabilmeyi başaran double karakter kurulumlarına aşağıdaki video üzerinden ulaşabilirsiniz.

Freud ve psikanalizden bahsederken es geçemeyeceğimiz isimlerden biri olan Lacan’ın Ayna evresi de inceleme esnasında yardımcı olacak. Ayna evresi  6-8 aylık çocuklarda da görülebildiği artık bilinen, çocuğun doğduğu andan itibaren kendisini anne bedeniyle bir bütün sanmasına rağmen kendi yansımasını aynada gördüğü ilk anda bu birleşik dünyadan bedenini kopardığı ve özne-benliğini oluşturmaya başladığı evredir. Hem bir yıkıntı hem de bir yeniden oluşum sürecine yol açtığı için ayna imgesi, double filmlerde travmatik bir anın yarattığı yıkıntı ve bu yıkıntıdan doğan yeni bir benlik vurgusu yapmak adına karakterin yansımasını izlediği bir sahnenin belirleyici unsuru olarak kullanılır.

Kısacası doppelgänger yani bir bakıma ikiz karakterler, psikanaliz ile buluştuğu noktada izleyiciye bir gerçek benlik bir de o benliğin alter egosunu sunar. Bu sebeple olan ve olması gerekenin sürekli çatışma halinde olduğu ve bu çatışmanın zaman zaman kontrolden çıkarak yıkıcı bir şiddete evrildiği sahneler görmek mümkündür. Fandor’un hazırladığı videoda ise sinemanın double karakterlerinden en fazla ön plana çıkan örneklerini görmek mümkün. Unutmamak gerekiyor ki, double karakterler bulunduğu her filme yepyeni ve geniş bir okuma imkanı sunuyor.

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi