İlk uzun metraj filmi No Man’s Land ile oldukça beğenilen ve birçok ödüle layık görülen başarılı yönetmen Danis Tanovic yeni filmi Death in Sarajevo ile yeniden beyazperdede. 26 Ağustos’ta izleyiciyle buluşacak olan filmden önce; Death in Sarajevo izlemek için 10 sebep listemize bir göz atmalısınız!

Bosna Savaşı döneminde geçen etkileyici bir hikayenin konu alındığı No Man’s Land ile sinema dünyasına hızlı ve başarılı bir giriş yapan Danis Tanovic, ardından gelen yapımlarıyla da bu başarısının devamını getirdi. Genellikle yalın ve samimi bir anlatımla buluştuğumuz yapımlarıyla izleyiciyi her zaman kalbinden vurmayı başarmış olan Tanovic, son filmi Death in Sarajevo‘da da bu anlatım tarzından pek ödün vermemiş ve oldukça yalın bir dilde, etkileyici birkaç hikayeyi bir araya getiriyor. Birden fazla hikayenin anlatıldığı filmi Death in Sarajevo, prömiyerini gerçekleştirdiği Berlin Film Festivali’nden ‘Gümüş Ayı’ ödülüyle ayrılmış ve izleyenlerden tam not almayı başarmıştı. Ülkemizde ise ilk kez 35. İstanbul Film Festivali’nde gösterime giren film, şimdi ise Calinos Film tarafından vizyonla buluşturuluyor.

 Bu Hafta Sinemada Death in Sarajevo İzlemek İçin 10 Sebep

Danis Tanovic

danis-tanovic-filmloverss

Death in Sarajevo, başarılı yönetmen Danis Tanovic’in yedinci filmi. Daha önce farklı bölgelerde filmler çeken yönetmen, bu filmiyle ilk kez Saraybosna’ya geliyor. 2001 yılında ilk uzun metrajı, Bosna Savaşı döneminde geçen bir hikayenin anlatıldığı No Man’s Land ile ‘En İyi Yabancı Film’ dalında hem Oscar’ı hem de Altın Küre’yi kucaklayan Tanovic, ilk filmiyle yakaladığı bu başarıyla sinemaseverlerin radarına girmişti. 2013 yılında izleyiciyle buluşan An Episode in the Life of an Iron Pıcker ile Berlin Uluslararası Film Festivali’nden Altın Ayı ödülüyle ayrılan yönetmen, son filmi Death in Sarajevo ise prömiyerini gerçekleştirdiği Berlin’den Gümüş Ayı Ödülü ve FIPRESCI Ödülü’yle ayrıldı. Balkan Sineması’nın oldukça samimi atmosferini muazzam bir şekilde yaşatan Tanovic’in Saraybosna’ya ilk ziyaretini kaçırmamak gerek!

Gerçek Zaman

death-in-sarajevo-2-filmloverss

Yönetmen Danis Tanovic’in bahsettiği, filmde aslında çok fark edilmeyen bir detay var. Tanovic’in dediğine göre filmi dikkatli izlerseniz olayların başlangıç ve bitiş saatlerine resepsiyonun arkasında yer alan saatten fark edebilirsiniz. Fransız VIP otele geldiğinde saat 4.40, hikaye bittiğinde de gelişinin tam 85 dakika sonrasına işaret ediyor. Dolayısıyla film aslında gerçek zamanlı olarak ilerliyor. İzleyicinin bu durum gözüne sokulmadan, içten içe fark etmelerini istediğini söyleyen Tanovic, bu durumun filme farklı bir enerji kattığını ve bu şekilde hikayenin daha etkili bir şekilde anlatıldığını dile getiriyor.

Çekim Tekniği / Hareketler

death-in-sarajevo-6-filmloverss

Film boyunca tek bir mekandan, otelden ayrılmayan olay örgüsünü daha dikkat çekici hale getirmek isteyen yönetmen, Death in Sarajevo’da diğer filmlerinde kullanmadığı farklı bir çekim tekniği kullanmayı tercih etmiş; daha hareketli bir kamera konumlandırmasına başvurmuş. Mekanın dar olmasından kaynaklanan zorlukları avantaja çevirmeyi başaran Tanovic, kamerasını karakterlerle birlikte otel koridorlarında yürütmüş, hatta adeta koşturmuş. Labirent gibi bir odadan diğer odaya yaptığımız yolculuklarla, ayrı katlarda yer alan hikayeleri de birbirine bağlamayı başaran film için Tanovic şunları söylüyor; “çatıda TV programı, ortada resmi otel işleri ve bodrumdaki serseriler… otel çalışanları neredeyse görünmezler ama bütün katları birbirlerine bağlayan da onlar. Dolayısıyla biz de onlarla birlikte hareket ediyoruz.”

Tarihi Arka Plan!

death-in-sarajevo-7-filmloverss

Film, otelin çatısında gerçekleşen bir TV programıyla başlıyor. Henüz filmin ilk dakikalarından itibaren Saraybosna’nın tarihi arka planına araladığımız kapıdan bakarken, bir yandan da dünyanın en büyük problemi olan ‘savaş’ kavramıyla buluşuyoruz.  Birçok yan hikayeyle de karşılaştığımız filmin ilerleyen sahnelerinde ise tarihin tozlu sayfalarından uzaklaşmaya başlayıp; Tanovic’in söylediği; “sonuçta hiçbir şey kaderimiz değil. tarih her gün yeniden yazılıyor. İnsanlar her zaman mevcut düzenden bıkıyorlar ve değişim istiyorlar.” cümlesini özümsemeyi ihmal etmiyoruz.

Gavrillo Princip

gavrillo-princip-filmloverss

102 yıl önce Saraybosna’da Gavrillo Princip adlı 18 yaşındaki bir genç, Arşidük Franz Ferdinand’ı öldürerek I. Dünya Savaşı’nın başlamasına sebep oldu. Aradan geçen yıllara rağmen onun hala bir Sırp teröristi mi yoksa kahraman bir özgürlük savaşçısı mı olduğu tartışılıyor. Bu sadece Saraybosna’da olan bir durum değil; dünya tarihinde sıklıkla karşılaştığımız bu durum; bugün belki de bütün ülkelerin sorunu. Filmde tamamen kurgu olarak karşımıza çıkan Gavrillo Princip, sadece Saraybosna’da yaşanan duruma değil; genel olarak tüm dünyanın içinde bulunduğu bu ikilemin resmi. Bu durumu yönetmen Tanovic şöyle açıklıyor; “Son 25-30 yıldır bütün konuşmalar ne kadar farklı olduğumuz etrafında şekilleniyor. Milli kimlik en önemli mesele haline geldi. Sırf Hırvatistan’da doğan br Sırp olduğu için Nikola Tesla’yı takdir etmekten vaz mı geçmeliyim?”

Grev-İşçi-İşveren Üçgeni

death-in-sarajevo-3-filmloverss

Bosna’da bugün kültür-sanat etkinlikleri neredeyse yok denecek kadar az; aslında bu durum için modern toplumun yakalandığı bir hastalık da diyebiliriz. Filmde birçok yan hikayeyle aslında şunu görüyoruz ki; otel çalışanları ne Fransız VIP’nin konuşmasıyla ne de klasik müzik konseriyle ilgilenmiyor. Onların tek gayesi hayatta kalmak, biraz daha fazla kazanıp biraz daha az çalışmak. Kendileri için çalışan ve çoğu zaman sessiz kalmaya zorlanan işçilerin toplum içindeki yerlerini kaybetmemek uğruna katlandıklarını, direnemediklerini izlerken; sırf işini korumak uğruna insani değerlerden uzak duran işverene tanık olduğumuz Death in Sarajevo, farklı kişilerin ekseninde aslında yaşam mücadelesi tanımını yapıyor.

Saraybosna’nın Vazgeçilmez Yapısı: Otel

death-in-sarajevo-5-filmloverss

Filmin tamamı eski Holiday Inn’de geçiyor. 1984 yılında Kış Olimpiyatları için açılan otel, Saraybosna tarihinin en önemli parçalarından biri. Tanovic’in bir röportajında belirttiğine göre; otelle arasında duygusal bir bağ kuran yönetmen savaş sırasında ilk sniper mermisinin o otele isabet etmesini hayatın ironik bir yanını vurguladığını söylüyor. Tanovic film ve otel hakkında yaptığı açıklamalara şu sözlerle  devam ediyor; “Çekim sırasında gerçek hayatın kurguya ne kadar yakın olduğunu da o otelde gördüm. Çekimleri bir gün durdurmak zorunda kaldık, çünkü bir gün bir anda polis içeri girdi ve otel müdürünü vergi kaçırmaktan göz altına aldı, otel de bir günlüğüne kapatıldı. Bunun sonucunda da otel çalışanları isyan etile ve protesto gösterileri düzenlediler.”

Esin Kaynağı: Bir Tiyatro Oyunu

death-in-sarajevo-4-filmloverss

Death in Sarajevo hikayesini, prömiyerini 2014 Haziran ayında Saraybosna Ulusal Tiaytro’da yapan, Bernard-Henri Lévy oyunu ‘Hotel Europe’dan alıyor. Oyun, Saraybosna’daki otel odasında  Franz Ferdinand’ın 100. Ölüm yıldönümü üzerine yapacağı konuşmayı tekrar tekrar prova eden bir adamın monotonluğundan oluşuyor. Oyunu çekmesi teklif edildiğinde birkaç prova izleyen Tanovic, “kafamda bu oyunun etrafına, ruhunu oyarak ama fikirlerini biraz daha genişleterek bir film inşa etme fikri oluştu.” diyerek film için hazırlıklara başlamış; ve ortaya gerçek ile kurgunun muhteşem bir uyumu ortaya çıkmıştır. Filmde dinlediğimiz Fransız VIP konuşmacının sözleri tamamen Lévy’nin oyunundan alınma; otele varışı, odasındaki provaları ve filmin sonundaki görüntüler. Sonda yer alan görüntüler gerçekten Saraybosna’daki prömiyerden. Onun dışındaki her şey ise Tanovic’in dünyası.

Sevgi ve Nefret İlişkisi

death-in-sarajevo-filmloversss

Ülke ayrımı yapmaksızın toplumda fazlasıyla var olan bir ideolojik ayrımdan bahsedebiliriz. Farklı tabanlardan gelen, zıt düşüncelere sahip insanların aslında ideolojik olarak farklı güdüleri olmasa birbirlerini sevebileceğini söylemek de yanlış olmasa gerek. Filmde, TV gazetecisi Vedrana ile günümüz Gavrillo Princip (kurmaca) arasındaki tartışma hepimizin tarihinin bir özeti aslında. Tanovic bu konu hakkında şu sözleri söylüyor; “Sonuçta Vedrana ve Gavrilo birbirleriyle tanışıp aşık olabilecek iki çekici insan. Bunu itiraf etmek zor ama bence bu sevgi – nefret ilişkisi aynaya bakmaktan geliyor. Başkalarına bakıyoruz ve onlardan nefret ediyoruz çünkü aslında kendimizden nefret ediyoruz.”

Filmden Yayınlanan Etkileyici Klipler

death-in-sarajevo-2-filmloverss

Prömiyerini Berlin Film Festivali’nde gerçekleştiren; oradan ‘Gümüş Ayı’ ve ‘FIPRESCI’ ödülüyle ayrılan Death in Sarajevo, Danis Tanovic’in içinde bulunduğu coğrafyanın derin bir özetini çarpıcı bir şekilde gözler önüne sererken, aynı zamanda topluma da ayrıntılı bir bakış atmayı unutmuyor. Farklı hikayelere yer veren olay örgüsü, sade anlatımı ve etkileyici bir tarihe yaslanan konuşmalarıyla dikkatleri çeken bir yapım olan Death in Sarajevo’dan hikayelere kısa bir bakış atmamızı sağlayan başarılı klipler yayınlandı. Tanovic, son filmi Death in Sarajevo ile bu kez de insana, tarihe ve savaşın yarattığı etkilere Saraybosna’dan bakıyor. 26 Ağustos’ta vizyonda buluşmadan önce, yayınlanan iki kliple Tanovic’in dünyasına merhaba diyebilirsiniz.


Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi