Yarattığı teknolojik distopya ile insanlığı ve uygarlığı hicveden Black Mirror, 4. sezon 3. bölümü Crocodile ile bu sefer hafızamızın bize özel olmadığı bir hikayeyle rahatsız etmeye devam ediyor.

Bana göre Black Mirror, insanlığın uygarlaşmak adına yarattığı teknolojiyle kendi cehennemini de inşa ettiği gerçeğini tokat gibi yüze çarpan bir dizidir. Yayınlandığı o unutulmaz ilk bölüm The National Anthem’den bu yana her bölüm teknolojinin insanı ne kadar yozlaştırdığını ve iyi gibi görünen teknolojinin aslında ne kadar uç ve kötücül bir amaç için de kullanılabileceğini başarılı bir şekilde gözler önüne seriyor.

Dizi, 3. sezonunda özellikle “Shut Up And Dance” ve “San Junipero” bölümlerinde merkezine alan teknolojiyi değil insanın kendisini alarak daha farklı bir yol izlemişti. Dizinin 4. sezonunda yer alan Crocodile bölümü ise tıpkı o bölümler gibi merkezine insanı alıyor. Aslında dizinin iki ayrı hikâyeyi barındırdığını söyleyebiliriz. Birinde bir teknoloji biçeminin günlük hayattaki konumunu işlerken, diğerinde de bir karakterin geçmişinden kurtulmak için ne kadar ileriye gidebileceğini işliyor. Fakat bölüm fikir olarak çok iyi bir materyale sahip olup muhteşem bir bölüm olabilecekken, kurduğu ana hikayenin fikri çok iyi besleyememesinden dolayı bunu başaramıyor.

***Yazının bundan sonraki bölümü Black Mirror 4. Sezon 3. bölüm Crocodile ile ilgili keyif kaçırıcı detaylar (spoiler) içerebilir.***

Crocodile: George Orwell’ın Büyük Birader Paranoyasını Bir Üst Seviyeye Çıkarıyor

Black Mirror

İki farklı hikâye ve karakterle ilerleyen Crocodile bölümünde öncelikle bölümün sırtını dayadığı teknolojiden bahsetmek isterim. Crocodile, bu bölümde George Orwell’ın 1984’ündeki Büyük Birader paranoyasını bir üst seviyeye çıkarıp, insanların kafasının içinde de yalnız olamayacağı bir teknolojik gelişmeyi merkezine alıyor. Black Mirror’ın daha önceki bölümlerinde devlet ve devlet kurumlarının teknolojiyle yapabileceklerini görmüştük. Bu bölümde de bu teknolojik güç yine bir devlet kurumu olan sigorta şirketlerinin elinde. Realm Insurance adlı bir sigorta şirketinin, kendi dosyalarını netleştirebilmek adına insanların anılarını görselleştirdiği bir teknolojiyi kullandığını görüyoruz.

Bölümdeki karakterlerden biri de bu sigorta şirketinde çalışan, evli ve gayet sıradan bir hayat yaşayan bir kadındır. Tek tek kapıları dolaşıp gerçekleşen kazaların sigorta kapsamında olup olmadığını anlamak için tanıkların kazadaki anılarını toplamaktadır. İlk bakışta iyi bir şey gibi görünen hatta tüm devlet kurumlarının ağzının suyuyla bakacağı bu teknolojinin, bölümün ilerleyen dakikalarında kötü taraflarını da görmekteyiz. Çünkü sigorta çalışanı kadın, kazaya bulaşan ya da bulaşmayan yalnızca tanık olan herkesin anılarını toplamak zorundadır. Bu sorgulamayı reddedenleri de polise bildirebileceğini söylediğinde aslında yine devletin baskı yapan görünmez eline tanık oluruz. İşin diğer korkutucu bir tarafı da olayla alakası olsun ya da olmasın o sırada insanların yaptığı ve başkasıyla paylaşmak istemediği özel anılar de bu teknoloji sayesinde görülebiliyor. Yani o sırada ne yapıyor olursanız olun, sorgulandığınız an bunu göstermek zorunda kaldığınız bir duruma giriyorsunuz. Bölümde de bu konuyu, bir karakterin o sırada karşılaştığı bir karşı cinsi beğendiğini, kazaya tanık olan bir diş doktorunun çıplak bir adamı dikizlediğini utanarak göstermek zorunda olmasıyla görüyoruz. George Orwell, Büyük Biraderi ile hiçbir yerde yalnız olmadığımızı söylerken, Crocodile en mahrem alanımız olan anılarımızda bile yalnız olamayacağımızı söylüyor. Zaten bölümün esas rahatsız edici özelliği de bu teknolojinin biçeminde yatıyor.

Dizinin bir diğer güzel kısmı ise bu teknolojiyi detaylandırma biçiminde yatıyor. Bölümün sloganı olan “Anılar, sübjektiftir” sözü bana göre aslında bu teknolojinin temelinde yatan sorunlarından birine değiniyor. Kesinliğe ve kanıtlara dayanan hukukun, sübjektif olan ve kişinin duygularına bağlı olup %100 doğruyu yansıtmayabilecek anıları kullanması ne kadar doğrudur? Yani %100 doğruyu yansıtmayacağını düşündüğünüz bir şeyi insanlar ve olaylar üzerinde yargıya varabilmek için kullanmak kulağa çok da doğru gelmiyor. Crocodile, teknolojinin insanların özel yaşantısı için etik olup olmadığını gösterirken bir taraftan da teknolojinin bu özelliğinin doğruluğunu sorgulatıyor. Zaten dizinin diğer karakterinin bu hafıza sorgusundan önce ayna karşısında anıları üzerinde kontrol sağlamaya çalıştığını görüyoruz. Gerçi bölüm de konunun bu tarafına çok değinmeyip yüzeysel bahsederek bırakıyor.

Bu yukarıda anlattığım kısımla bölümün hikayesinin potansiyelini görüyorsunuz. Şimdi bu potansiyelin hakkını verememe sebebi olan diğer hikayeye de bir göz atalım. Bölüm, Mia Nolan isimli bir kadının yıllar önce arkadaşıyla birlikte birine çarpıp öldürmesiyle başlıyor. O yıllarda genç ve asi olan Mia, arkadaşı ile birlikte çarptıkları kişiyi verdikleri anlık bir kararla denize atar ve oradan uzaklaşırlar. Yıllar sonra ise Mia’nın başarılı bir mimar olduğunu ve aile kurup düzenli bir hayat yaşadığını görürüz. Mia’nın hayatı, birlikte suç işledikleri arkadaşının vicdan azabından dolayı onu yıllar sonra ziyaret etmesiyle ters yüz olur. Arkadaşı, ölen adamın karısının hala adamı beklediğini öğrendiği ve olayı hala unutamadığı için vicdan azabı çeker. Mia’ya, ölen adamın karısına anonim bir mektup yazıp olayı aydınlatmak istediğini söyler. Hayatının mahvolmasını istemeyen Mia arkadaşına karşı çıkar ve ufak bir boğuşma sonrasında adamı kısmen yanlışlıkla da olsa öldürür. Ne olursa burada olur. O sırada Mia’nın otel odasının önünde bir pizzacı arabası kaza yapar ve bölümün diğer karakteri olan sigorta çalışanı ile Mia’nın hayatının kesişeceği zincirleme olay böyle başlar. Bölümün teknolojik merkezinin yanında, insanın karar verme aşamasında ne kadar uç noktalara erişebileceğini gösteren olaylar zincirini izlemeye başlarız. Sigorta şirketindeki kadın tarafından sorgulanan Mia’nın bölüme adını da veren bir timsah soğukkanlılığıyla herkesi tek tek avladığını izleriz. Geçmişinin hayatını mahvetmesine izin vermek istemeyen Mia hayatına yeni suç ögeleri ekler ve işler rayından çıkar. Aslında Mia’nın hikayesine bakacak olursak insanın hayatta kalma içgüdüsüyle ne kadar canavara dönüşebileceğini gösteriyor. Fakat dizinin başında önümüze sürülen bu teknoloji biçimi, hikayede yalnızca Mia’nın yakalanmasına sebep olacak olay zincirinde etkilidir. Mia’nın hikayesinin, bu teknolojiyi iyi veya kötü besleyebileceği pek bir yer yok aslında. Burada aslında biraz bölümün belki de en çarpıcı noktası olan finalinden de bahsetmek gerek. Önce sigortacı kadını öldüren Mia, ardından olayların kendisine sıçramaması için kadının evine gider ve kocasını da öldürür. Hatta sınırları o kadar zorlar ki Mia’nın evdeki bebeğin anılarıyla kendisine ulaşılabileceğini düşünüp bebeği de öldürür. Burada Mia’nın hesaba katmadığı bir şey vardır. Bölümün başından beri insanların sorgulandığı bu teknoloji başka bir alanda da kullanılır ve finalde yetkililerin, hayvanların hafızasına da erişebildiğini görürüz. Bu detay her ne kadar Mia’nın yakalanma sebebini açıklasa da teknolojinin ne kadar uç noktalara ulaşabileceğini de çarpıcı bir şekilde tekrar gözler önüne serer. Bu her ne kadar hikayenin en vurucu noktası olmayı başarsa da bölümün genel hatlarına bakarsak Mia’nın hikayesinin, bölümün merkezinde olan teknolojiyi iyi veya kötü yanını öne çıkarabilecek yanı yok. Hatta Mia’nın hikayesinin, yalnızca bölümün çarpıcı finali üzerine kurulduğunu da söyleyebiliriz. Aslında daha farklı bir karakter ve hikaye yaratıp, gösterilen bu teknolojiyle bağlantılı noktaları öne çıkarılsa Crocodile gerçekten başyapıt olabilecek bir seviyeye erişebilirdi.

Sonuç olarak Crocodile bölümü gerçekten müthiş bir fikre dayansa da bölümün ana hikayesi bana göre bu fikrin potansiyelini aşağıya çekiyor. Aslında bana göre ilk başta gösterilen bu teknolojinin üzerine biraz daha gitse ve yaratabileceği etkileri daha iyi ortaya çıkarabilecek bir ana hikaye seçilse çok daha muhteşem bir bölüm olabilirdi. Ne diyelim. Yine de insan-teknoloji ilişkisinin ne kadar yıkıcı olabileceğini gösteren Black Mirror’ı severek izlemeye devam edeceğiz.

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi